Jonge toppen – of de pijnlijke onovertreffelijkheid van onze late puberteit

Door Reinjan Mulder
In The sense of Ending, de laatste roman van Julian Barnes, komt de schrijnende observatie voor dat de meesten van ons waarschijnlijk op ons intelligentst zijn tussen ons 16de en 25ste levensjaar. En dan niet intelligent, laat Barnes zijn 63-jarige ik-figuur denken, in de zin van wijsheid, pragmatisme en handigheid in het organiseren van dingen – dat wil zeggen in aspecten die door de jaren heen beter worden, en daarmee misschien wel ons ware begrip van de dingen verduisteren. Nee, we zijn op ons intelligentst in de zin van ‘pure‘, zuivere intelligentie.
Dat is een weinig troostrijke gedachte. We worden dan misschien wel steeds beter in staat om ons staande te houden in deze chaotische wereld, maar het echte contact met waar het in ons leven om zou moeten gaan, het ongehinderde zijn van wie en wat we zijn, komt na onze vroege volwassenheid waarschijnlijk nooit meer terug.
De afgelopen maanden heb ik, ook 63, een aantal gesprekken gevoerd met conservatoren van het Rijksmuseum dat mijn beeldend werk wil hebben dat ik deze winter veertig jaar geleden, nog als jong rechtenstudent, heb gemaakt. Ik was dat werk al lang   (meer…)

Terug naar Tiel – De ondergang van het Stedelijk Gymnasium (2)

Door Reinjan Mulder

Waar ik in mijn schoolpauzes duizenden boterhammen heb gegeten: het Kalverbos in Tiel

Vorig jaar woedde op de filosofiepagina’s van Trouw een interessant debat. Onderwerp was het uitsterven van diersoorten, maar het ging het nog over zo veel meer. De filosoof Bas Haring vond dat er niets mis mee was met dit uitsterven, omdat er al sinds mensenheugenis – en zelfs veel langer! – soorten uitsterven, zodat de evolutie, in ieder geval sinds Darwin, bij de natuur hoort.
Daartegenin bracht Hans Achterhuis naar voren dat mensen zich kunnen hechten aan soorten, en dat dit alleen al een reden kan zijn hun uitsterven tegen te gaan. Wie – de voorbeelden zijn van mij – is opgegroeid met tuinen vol zingende merels en weiden vol paardebloemen en madeliefjes, wordt ook graag oud met merelgezang, pluisjes in de lucht en kleine, witte bloemetjes in een waterglas.

Johan Ponsioen: Portret van Reinjan Mulder, Tiel 1963

Hoe onmisbaar de evolutie ook is geweest voor wie we nu zijn, in dit debat koos ik de kant van Hans Achterhuis. Ook ik wil graag, soms tegen alle redelijkheid in, een aantal nutteloze attributen en decors uit mijn jeugd behouden. Al ben ik meteen na mijn middelbare schooltijd in Tiel naar het grote Amsterdam verhuisd, om daar vervolgens nooit meer weg te gaan, ik blijf het pijnlijk vinden om te zien hoe er in de Betuwe steeds meer plaatsen en instituties verdwijnen die mij onmiskenbaar hebben gevormd. Alsof er met die instituties kleine stukjes van mezelf worden gemutileerd.
In het boek Opnieuw beginnen dat ik samen met Marli Huijer schreef, laten we zien dat veel mensen van tijd tot tijd weer met een schone lei willen beginnen, maar dat ze daarmee nog niet alles wat er op de oude leien staat, moeten wegwissen. Wij zijn wat we zijn door wat we willen zijn, maar ook   door wat we waren.
Deze gedachten gingen door me heen toen ik vorige week zaterdag een korte wandeling door Tiel maakte, op weg naar een reünie van mijn oude Gymnasium. Ik wist dat   (meer…)

Lof der linkshandigheid

Door Reinjan Mulder
Wie – en vooral wat – zou ik zijn geworden, wanneer het Nederlandse onderwijssysteem er in de jaren vijftig er niet heilig van overtuigd was geweest dat kinderen met hun rechterhand moesten schrijven? Hoofdonderwijzer op de basisschool van ons dorp? Boekhouder op de plaatselijke meubelfabriek De Ster? Filiaalhouder van Albert Heijn?
Tijdens het uitzoeken van wat schilderijen van mijn tien jaar geleden overleden vader stuitte ik onlangs op een grappig kinderportret en profil, dat hij ergens rond mijn tweede of derde levensjaar

Piet Mulder (1919-2001): Tekenend jongetje (Reinjan), ca. 1952

moet hebben gemaakt. Een blond jongetje in een blauw truitje.
Ik was er even stil van.
Dat was ik.
Ik ken het portretje al veel langer, het moet lange tijd in mijn ouderlijk huis hebben gehangen, maar vreemd genoeg wist ik tot voor kort niet beter dan dat ik op het schilderij met een of ander raar plankje of blokje zit te spelen.
Pas nu zie ik dat ik mij al die jaren heb vergist. Het jongetje zit aan een laag tafeltje, je ziet nog net een punt, en hij zit… te schrijven of te tekenen. Ik heb zoiets als een bloknootje voor me liggen, en daar krabbel ik letters of tekens op.
Waarom heb ik dat nooit eerder zo gezien? De enige reden die ik kan bedenken is  dat ik op het schilderij met mijn linkerhand schrijf. Ik ben daar nog links. Ik herken wat ik doe niet als schrijven.
Uit de verhalen van mijn moeder weet ik dat ik aanvankelijk ‘links’ moet zijn geweest. En zelf kan ik me de vele, moeizame jaren op de lagere school herinneren, waarin dat er uiteindelijk moet zijn uitge- (meer…)

De geheime liefde van Mischa Hillesum

Rvkadefoto

Reijnier Vinkeleskade 61, sinds 1954 het huis van Dr. Ben Sajet

Door Reinjan Mulder
Voor de meeste Nederlanders zal de in 1943 omgekomen componist en pianist Mischa Hillesum de jongere broer zijn van Etty Hillesum, de internationaal bekende schrijfster van de kroniek Het Verstoorde leven. Maar voor mij was het heel lang omgekeerd. Etty Hillesum was de zus van Mischa Hillesum, een leerling van mijn oudtante Mien. Vanaf de eerste krantenartikelen over de familie Hillesum, in het begin van de jaren tachtig, hoorde ik dat Etty Hillesums broer Mischa Hillesum zeker zo begaafd en interessant was als zijn zusje.
Mischa Hillesum kende ik uit de verhalen van mijn (in 2013 overleden, red.) moeder, omdat hij de protégé en, naar ik sinds kort weet, de geliefde was van haar tante Mien Kuyper-Canté’.

Mischa (l.) en Etty Hillesum

Zo lang ik me heugen kan, ken ik al de verhalen over deze schilderachtige Amsterdamse tante. Mien Kuyper was de oudere zuster van mijn oma Suus Hulscher-Canté, maar voor mijn moeder moet ze een tweede moeder zijn geweest. Mijn moeder was bij haar kind aan huis, ze ging elk jaar met haar gezin mee op vakantie en het was ook door haar dat mijn moeder werd binnengeleid in de wereld van het rijke, vooroorlogse Amsterdam Zuid.
Zelf heb ik tante Mien, zoals ook ik haar noemde, slechts een paar keer gezien, en dan alleen nog maar vluchtig: op haar ziekbed, begin jaren vijftig, en daarna nog één laatste keer achter het raam van haar riante Amsterdamse School-huis, op nummer 61 van de Reijnier Vinkeleskade. Die allerlaatste keer, het moet 1954 zijn geweest, herinner ik me vreemd genoeg nog het best. Terwijl ik met mijn moeder en zusje door een kale tuin naar het hek toe loop, kijk ik, vijf jaar oud, nog één keer om en zie ik hoe ze ons voor het laatst uitzwaait. Haar gezicht komt nog net boven de vensterbank uit.
Aan deze tante heeft mijn moeder, als ik haar verhalen geloven mag, veel te danken, niet alleen haar muzikale vorming maar haar vorming tout court. Mijn moeder moet er in haar jonge jaren vaak gelogeerd hebben. Daarna hielp ze er in de huishouding toen ze geen werk had. En al die jaren ging ze met haar nichtjes Heleen en Els mee op vakantie, naar een fraai huis dat de familie Kuyper in de duinen van Zoutelande had laten bouwen.
Mien Kuyper, zo was het verhaal van mijn moeder, zou in haar jonge jaren een wonderkind zijn geweest. Op haar 16de gaf ze al concerten door het hele land en bij één van die concerten, in Groningen, moet ze de socialistische voorman Rudolf Kuyper (‘oom Ru’) hebben leren kennen, met wie ze later trouwde, waarna ze, nog steeds volgens de verhalen, een gerenommeerde muziekschool begon in Amsterdam-Zuid, in dat grote, hoge pand op de Reijnier Vinkeleskade, direct naast de latere Joke Smit School. Heel welgesteld Amsterdam zou zijn kinderen daar op les hebben gehad. Als mijn zusje en ik vroeger bekende musici of politici op de televisie zagen, zei mijn moeder meer dan eens: o, Bernard, dat was nog een leerling van tante Mien.
Ook mijn moeder kreeg van haar tante Mien haar eerste pianolessen. Het moet een Muziekschool Amsterdam (MSA) avant la lettre zijn geweest, met spectaculaire uitvoeringen in de Bachzaal en soms ook in de kleine zaal van het Concertgebouw.
Later, in de oorlog, toen de Bachzaal en het Concertgebouw voor heel andere doeleinden werden gebruikt, was het in ditzelfde huis dat de illegale muziekavondjes plaatsvonden van musici die niet bij de Kultuurkamer waren aangesloten. Onder hen bevond zich dan vaak het bij mijn tante inwonende joodse ‘wonderkind’ Mischa Hillesum.
Ja, mijn moeder grossierde, nu ik erover nadenk, in wonderkinderen.
Het vreemde aan al die levendige Amsterdamse herinneringen die aan mijn zusje en mij in onze jeugd werden opgedist, was wel dat, toen ik eenmaal in Amsterdam woonde, ik daar nooit iemand sprak die van deze, kennelijk zo illustere muziekschool van mijn moeders tante had gehoord. Ook wanneer ik in boeken over het muziekleven van voor de oorlog naar haar naam zocht, vond ik niets en als ik er eens met oudere musici uit mijn omgeving over sprak, zei het hun ook al niets.
Met als gevolg dat ik de opgewonden verhalen van mijn moeder met een steeds grotere korrel zout begon te nemen – passend in haar onuitputtelijke repertoire over alle interessante mensen die ze in haar jonge jaren zou hebben gekend: Albert Mol, Chaja Goldstein, Florrie – ‘de Dood’ – Rodrigo, Ida (‘Ied’) en Jef Last, Helen Ernst, Jan en Annie Romein-Verschoor. Eén lange stoet beroemdheden werd ons vroeger voorgeschoteld, van wie mijn moeder dan ook nog vaak les zou hebben gehad, met als hoogtepunt natuurlijk Albert van Dalsum, met wie ze in de Stadsschouwburg op de planken zou hebben gestaan – in de rij van Amsterdamse maagden, tijdens een Nieuwjaars-opvoering van de Gijsbrecht van Aemstel.
Mijn scepsis over dit roemruchte verleden van mijn moeder verdween pas toen ik een paar jaar geleden in Het denkende hart van de barak, de postuum verschenen brieven van Etty Hillesum, in een voetnoot ineens toch nog de naam van Mien Kuyper tegenkwam. Plus een toelichting.
Ze moest dus hebben bestaan, de tante Mien van de beroemde muziekschool, en ook Mischa Hillesum, de broer van Etty Hillesum moest hebben bestaan. Hij kwam bij mijn moeders tante inderdaad veel over de vloer. Hij woonde er de laatste jaren zelfs min of meer, las ik bij Etty Hillesum, en tijdens zijn verblijf in Westerbork was de Reijnier Vinkeleskade het contactadres van de familie Hillesum in Amsterdam, vanwaar de pakjes met levensmiddelen voor hen verzonden konden worden.
Later las ik nog wat meer over mijn moeders wonderlijke tante Mien in Etty – de nagelaten geschriften van Etty Hillesum.
OpdrachtAls ik deze boeken gelezen had, gaf ik ze altijd trouw aan mijn moeder door, die ze verslond en van streepjes voorzag.
Bij een van die gelegenheden hoorde ik toen ook dat haar tante Mien en Mischa Hillesum waarschijnlijk een verhouding hadden gehad. Samen met haar nichtje Els Kuyper, zo vertelde ze giechelend, had ze hen beiden een keer betrapt, terwijl Mischa en haar tante ergens boven in oom Ru’s enorme huis in een innige omstrengeling verwikkeld zaten…

Toen ik kort daarop Jan Geurt Gaarlandt tegenkwam, de uitgever en ontdekker van Etty Hillesum, kon ik het niet laten hem deze prikkelende anekdote door te brieven.
Hij kon zich niets van een dergelijke relatie herinneren, zei hij, maar hij vond het een interessant gegeven dat hij onthouden zou.
En jawel. Nog geen jaar later kreeg ik een mailtje van Jan Willem Regenhardt, de biograaf van de Hillesums, met de vraag wat ik precies nog meer wist van deze geheime verhouding.
Ik verwees hem maar meteen door naar mijn inmiddels 89-jarige moeder, en belde haar voor de zekerheid vast op, met het bericht dat er misschien iemand bij haar langs wilde  komen om over Mischa Hillesum en haar tante Mien te praten.
‘Oei, ik zal eens kijken wat ik voor hem heb,’ zei mijn moeder. En na enig nadenken vroeg ze me: ‘Zal ik hem dat laatste boek over Etty Hillesum geven dat ik van je kreeg? Daar staat iets in over tante Mien.’
‘Ik denk eigenlijk dat hij dát boek wel kent,’ antwoordde ik. Jan Willem Regenhardt had, dacht ik, zelfs de noten in dat boek verzorgd.
‘Ik zal hem toch maar niet vertellen dat tante Mien waarschijnlijk een verhouding met Mischa had?’
‘Nou, volgens mij wil hij juist daarvoor graag bij je langs komen.’
‘O jee.’

Het resultaat van Jan Willem Regenhardt’s nieuwe onderzoek is inmiddels een mooi boek over Mischa Hillesum geworden, Micha’s spel en de ondergang van de familie Hillesum.
Het boek kwam in januari jongstleden uit, en samen met mijn moeder en mijn zusje Els ben ik naar de presentatie in de Nieuwe Kerk geweest.
Mien Kuyper met haar muziekschool blijkt in het treurige verhaal over de hoogbegaafde Mischa een behoorlijk centrale rol te hebben gekregen. Mijn moeders tante blijkt voor hem nog veel belangrijker te zijn geweest dan ik had kunnen vermoeden. Zo zou zij het zijn geweest die hem inspireerde om zelf composities te gaan schrijven. Tijdens de presentatie werden er een paar ten gehore gebracht.
Ook de verhouding die mijn moeders tante nog op 44-jarige leeftijd had met de zoveel jongere (22) Mischa Hillesum, krijgt bij Regenhardt uitvoerig aandacht. Zo lees ik dat ook anderen, zoals de pianist George van Renesse, van deze scandaleuze verhouding moeten hebben geweten, en dat zij deze vanwege het grote leeftijdsverschil soms streng afkeurden. Zij vreesden dat Mischa’s toch al broze geestelijk evenwicht door zijn relatie met de zoveel oudere pianiste nog verder onderuit zou worden gehaald.
Aan de andere kant maakt Jan Willem Regenhardt ook duidelijk dat verhoudingen met oudere minnaars en minnaressen in huize Hillesum zeker niet ongewoon waren. Ook Etty en haar broer Jaap Hillesum vielen vaak op mensen die makkelijk hun ouders hadden kunnen zijn.
Etty Hillesum zag in mijn moeders tante Mien Kuyper ook eerder ‘een kwetsbare vrouw’ dan ‘de waakzame heerseres die anderen in haar zagen’ (Regenhardt). Over de bedden in huize Kuyper schrijft Etty Hillesum in een van haar brieven: ‘En dan het bed van Mischa en z’n beklagenswaardige offer. Ik heb de indruk, dat Mischa eigenaar van dat bed is en Mien dwaalt eromheen, heeft wisselende legerstedes door dat hele chaotische huis, en kan niet meer slapen.’
In diezelfde tijd moet Mien Kuyper tegenover Johan Valkhoff echter juist heel ‘juichend’ over Mischa’s grote kwaliteiten in bed hebben opgegeven: ‘Ze beschreef dat ze geweldige nachten met hem had gehad.’

Wat uit Regenhardts boek voor mij eindelijk duidelijk is geworden, is waarom mijn moeder mij in de loop der jaren altijd zoveel over Mischa Hillesum verteld heeft. Ze was, lees ik nu, als meisje samen met haar in de oorlog omgekomen nichtje Els lange tijd in stilte smoorverliefd op Mischa geweest. Mischa Hillesum, schrijft Regenhardt, was ook echt het type pianist dat op jonge meisjes indruk kon maken: dromerig, niet van deze wereld, sensueel en hyperbegaafd. Hij vergelijkt hem ergens met Chopin.
En terwijl Mischa het soort meisjes als mijn moeder waarschijnlijk nauwelijks opmerkte, was het mijn moeders veel oudere tante die – voor het oog van haar jaloerse nichtje – met zijn niet geringe gunsten ging strijken – net zoals dat George Sand dat destijds lukte bij de sensuele Frederic Chopin.
Zoiets vergeet je als twintigjarige niet snel.
Voorin het geschenk-exemplaar dat ik van mijn moeder in huis heb, heeft Jan Willem Regenhardt geschreven: ‘Voor Hanna. Het is wel niet Mischa, maar dan toch wel een boek over Mischa. 30-1-2012.‘

Op 4 mei 2017 zal ik tijdens de Open Joodse Huizen in het pand Reijnier Vinkeleskade 61 wat meer proberen te vertellen over Mischa Hillesum en zijn geliefde. Aanvang 16.00 uur. 

 

W.F. Hermans’ beste vrienden – Reis door mijn boekenkast

Door Reinjan Mulder

Klaas Koppe heeft er nog een mooie foto van gemaakt: W.F. Hermans druk tegen mij pratend naast de man die tot zijn dood met hem bevriend zou blijven: Freddy de Vree. En daarnaast de twee mannen die misschien ook wel zijn beste vriend wilden zijn, maar daar op de een of andere manier nooit helemaal in slaagden: de Hermanskenner Frans A. Janssen en de latere directeur van het W.F.Hermans-instituut, de neerlandicus Raymond Benders.
De foto werd gemaakt op 27 november 1992, na een lezing die Hermans had gehouden in het Haagse Letterkundig Museum, bij de presentatie van de LiteRom, een CD Rom met tienduizenden literaire recensies. In die lezing zei Hermans (meer…)

Gertrude Blom 1901-1993 – Reis door mijn boekenkast (1)

Door Reinjan Mulder


Gertrude Blom, Bearing Witness, Chapel Hill-London 1984

Ze stierf op een van de laatste dagen van 1993, een week voordat in haar woonplaats San Christóbal de las Casas de eerste opstandige Indianen werden neergeschoten. Haar dood kreeg daarmee iets symbolisch. Vijftig jaar lang had Gertrude Blom voor de rechten van de Mexicaanse Indianen in de deelstaat Chiapas gepleit, en toen ze daar eindelijk op zeer hoge leeftijd overleed, zo lijkt het, namen zij het recht in eigen hand. De vrouw die de wereld met haar artikelen en foto’s hardnekkig aan hun bestaan had herinnerd, was er niet meer en haar indianen zouden het nu zelf gaan doen.
Trudi Blom, zoals ze werd genoemd, dankte haar wereldwijde faam in de eerste plaats aan haar foto’s – in de jaren negentig had ze nog een indrukwekkende tentoonstelling in de Oude Kerk in Amsterdam. Maar zelf zag ze zich in de eerste plaats als activiste. ‘Wat heeft een tentoonstelling in een museum voor zin, als dit hier morgen allemaal vernietigd is?’ zei ze toen ik haar in december 1984 in haar tot een museum omgetoverde huis San Christóbal opzocht. De verdwijning van het regenwoud (meer…)

VN’s ‘zieligheidsgehalte’ – uren met Vrij Nederland

Door Reinjan Mulder

Lang leve de inhoud

Ik ben uitgever. Dat brengt met zich mee dat je soms voor je auteurs moet opkomen. Afgelopen week werd één van die auteurs door Vrij Nederland weggeplast op een manier waar ik me voor zou schamen als ik een abonnement had gehad.
Ik heb geen abonnement op Vrij Nederland, al lang niet meer, maar deze keer was het de advertentieafdeling van het blad die mij aan het voortbestaan van het blad herinnerde. Ze wilden, schreven ze me, graag een paginagrote advertentie overnemen die ik eerder die week in De Groene Amsterdammer had geplaatst.
Laat me dat eerst uitleggen. Op De Groene Amsterdammer heb ik wel een abonnement, en zelfs met veel genoegen, ik schrijf er ook wel eens in. Toen de directeur en de hoofdredacteur van dat blad mij rond Kerstmis dan ook in een aardige brief om een extra gift vroegen, besloot ik maar meteen een flinke advertentie in hun kolommen te zetten. Dat is ook een soort gift, want je verdient de kosten er nooit mee terug, maar het leuke is dat je er toch ook iets voor terug krijgt: goodwill voor je uitgeverij en je auteurs.
Maar nu Vrij Nederland. Toen de advertentieafdeling daar onze mooie advertentie in De Groene had gezien en mij gevraagd had of ik ook niet bij hen wilde adverteren, ging eerst nog maar eens een nummer van ze kopen. Stelde het blad nog wel wat voor?
Neen dus. Al na vijf minuten stuitte ik op een recensie van een van onze auteurs die er op neer kwam dat wij zijn boek alleen maar zouden hebben uitgegeven omdat het een hoog ‘zieligheidsgehalte’ zou hebben.
Een hoog zieligheidsgehalte. Zegt – uitgerekend – Vrij Nederland. 
Het klinkt misschien flauw, maar ik geloof – na het doorbladeren van hele nummer – dat Vrij Nederland zelf een heel hoog zieligheidsgehalte begint te krijgen. In het hele blad, vroeger een centrum van de boekenwereld, trof ik nauwelijks één advertentie aan, behalve dat er op verschillende plekken heel groot reclame werd gemaakt voor ’tassen’ van stukken afgekeurde brandweerslang die (meer…)

The first cut – bij de dood van Doeschka Meijsing (1947-2012)

Door Reinjan Mulder
UPDATE april 2016 – Het was in het voorjaar van 1975 dat ik net was toegetreden tot het illustere gezelschap literatuurmedewerkers van NRC Handelsblad en op zoek was naar interessante, jonge schrijvers om te interviewen. Ik had een jaar lang recensies voor de krant geschreven en wilde nu ook wel eens weten wat die schrijvers bewoog over wie ik zo veel dacht te weten. De kritiek is een ondankbaar genre dat van misverstanden aan elkaar hangt. Er wordt ook zelden iemand echt blij van een recensie, tenzij je een schrijver linea recta de hemel in prijst. Nee, dan het interview.

Reinjan Mulder: Doeschka Meijsing, 1975. Foto uit De Revisor, juni 1976

Ik begon mijn interviewen voorzichtig, met de Nijmeegse debutant Frans Kusters. Een leeftijdgenoot van me met dezelfde juridische opleiding en dezelfde Gelderse achtergrond als ik. Frans kwam uit Nijmegen en daar was hij nooit meer weggegaan. Samen hadden we een genoeglijke avond in zijn kamer, hoog boven de Sterrenschansweg met zicht op de Ooijpolder en daar kwam ook wel een aardig stuk uit voort.
Toen ik daarna bij Doeschka Meijsing uitkwam, was dat andere koffie. Ik had haar debuut De hanen en andere verhalen een paar maanden eerder besproken, en daarin had ik al een heel ander geluid aangetroffen dan in die dagen in mijn omgeving gebruikelijk was. Zo schreven ze niet in Propria Cures.
Ik was al meteen gecharmeerd geweest van de filosofische noties die er in het slechts 80 bladzijden tellende boekje voorkomen, met verwijzingen naar begrippen als tijd en denken. Ik had ooit een jaar filosofie gestudeerd en De hanen was voor mij reden genoeg om uit te willen vinden wat, en vooral wie daar achter stak.
Gelukkig vond de krant dat ook een goed idee. Die vond veel goed, maar ik was natuurlijk ook juist voor dit andere, nieuwe geluid aangetrokken door Bert Poll, de chef van het Cultureel Supplement. Stukken over oude, wijze mannen had de krant al meer dan genoeg. Ze vonden het prima als ik eens wat leeftijdsgenoten onder de aandacht bracht – ook als dat leeftijdsgenoten waren die, zoals Doeschka Meijsing, eerder door Poll’s eigen Hollands Maandblad waren afgewezen.
Het interview met Meijsing kwam nogal hals-over-kop tot stand. Maar dat maakte het alleen maar spannender. Ik had eerst gebeld met Jaco Groot van De Harmonie, over een heel andere schrijver die ik wilde interviewen, ik denk Hans Tentije, maar die wilde niet, die wilde nooit, hoorde ik, en Jaco was het die mij daarop suggereerde: ‘Waarom ga je niet met Doeschka Meijsing praten?’
Dat gaf mij net het zetje dat ik nodig had.
Diezelfde vrijdagmiddag nog belde ik de jonge schrijfster in Badhoevedorp op, waar ze net samen met de vertaalster en germaniste Gerda Meijerink woonde, met de vraag of ik haar interviewen mocht, en wel zo snel mogelijk zodat het stuk al de vrijdag daarop in de krant kon.
Dat werd lastig, zei Doeschka Meijsing. Ze stond op het (meer…)

Crisis? Ho maar! Bezoek aan Das Zahngold blijft groeien in 2011 – J.J. Audubon en Teylers Museum terug aan de top

Door onze mediaredactie
UPDATE januari 2012. Het bezoek aan de website Das Zahngold is het afgelopen jaar voor de derde maal in reeks behoorlijk gestegen. Dit jaar kwamen twintig procent meer ‘unieke’ bezoekers langs dan in het vorige jaar (8591). Samen met de terugkerende bezoekers zorgden zij er voor dat er dit jaar meer dan tweeënhalf keer zoveel pagina’s werden bekeken van de vier jaar geleden opgerichte website. Het aantal page-views is in 2011 daardoor voor het eerst boven de 130 duizend uitgekomen. Bijna 74 duizend meer dan in 2010. Opvallende onderwerpen die veel werden bekeken, waren dit keer Coffee Company, het nieuwe boek van hoofdredacteur Reinjan Mulder, de vogeltekenaar J.J. Audubon wiens Birds of America dit voorjaar onder veel publiciteit voor een recordbedrag werd verkocht, de onthullingen over perikelen van J.M. Meulenhoff en haar afgezette directeur Sander Knol, de vermeende wanprestaties van het bedrijf Aqua Paradise in Almere en ook nog steeds de ‘discriminerende’ directeur Ann Goldstein van het Stedelijk Museum.
Meest gelezen in 2011 waren:
1. J.J. Audubon en het Teylers Museum
2. Marli Huijer en Reinjan Mulder bedwingen Brockenberg
3. Libris diner (4): Robert Vuysje’s cordon
4. Mijn maanden met Aqua Paradise
5. Een historische noodgreep: the making of Connie Palmen
6. ‘Opnieuw beginnen’ op shortlist Socrates Wisselbeker 
7. De extatische vrouwen van Sanne Sannes
8. Neurenberg in de ban van Zahngold
9. Tien jaar uitgeverij Augustus en de val van J.M. Meulenhoff – een reconstructie
10. Uitgeverij J.M. Meulenhoff spuit weer modder: nieuwe knollen voor oude citroenen
De term waarop op de één na meeste bezoekers de site binnenkwamen was in 2011 – net als in 2010 – weer ‘klaarkomende

vrouwen’. Dit woord komt  (meer…)

En dan is er… Coffee Company!

image002Op dinsdag 15 november wordt in Amsterdam de lang verwachte roman Coffee Company van Reinjan Mulder gepresenteerd.  Het is het  aandoenlijke verhaal van twee middelbare mannen, die door een toeval in de Coffee Company met elkaar in gesprek raken, en daar de eerste maanden niet meer mee ophouden. De ene man is een succesvol uitgever van upmarket literatuur, met 33 Nobelprijswinnaars in zijn fonds en 20 bezoeken aan Frankfurt achter de rug, de ander weet alles, maar dan ook alles van Nederlands eerste Nobelprijswinnaar J.H. van ’t Hoff, de illustere chemicus die Nederland voortijdig verliet omdat hij geen zin zin om elke week college te geven.
Samen besluiten de twee mannen om Van ’t Hoffs honderdste sterfdag op 1 maart 2011 tot iets bijzonders te maken.
De presentatie begint om 5 uur, in de burelen van Nieuw Amsterdam in de Jan Luijkenstraat. Prof. Dirk van Delft, directeur van Museum Boerhaave, zal eerst de verbeelding en de waarheid rond de figuur van Van ’t Hoff wat ontwarren, en daarna zal Babel & Voss uitgever Reinjan Mulder iets over zijn eigen ervaringen met de Nobelprijs vertellen.
Vrienden en ‘relaties’ van de auteur en de uitgeverij zijn (meer…)