In een van de zuidelijkste stukjes Duitsland ligt dicht tegen de Oostenrijkse grens het plaatsje Wertach, dat in de literatuurgeschiedenis is beland als het dorp waar in 1944 de schrijver W.G. Sebald geboren werd. In 1987, schrijft hij in zijn prozadebuut Duizelingen, bezocht hij W., ‘waar ik sinds mijn kindertijd niet meer was geweest’. Wat […]
Door Reinjan Mulder De schrijver Willem Frederik Hermans, die dertig jaar geleden op 73-jarige leeftijd in het Academisch Ziekenhuis in Utrecht overleed, was zonder twijfel een van de belangrijkste en invloedrijkste schrijvers van de vorige eeuw, al was het maar omdat hij een groot stilistisch vermogen combineerde met een duidelijke visie. Doordat hij daarbij de […]
Door Reinjan Mulder Op de gemeentelijke begraafplaats van het Beierse dorp Egern werd in 1999 de as van Grete Weil-Dispeker bijgezet, in een bescheiden urnenwand, achter een paar flinke kruisen, met op haar afdek-steen slechts een naam en twee jaartallen: Margarete Weil-Jokisch 1906-1999 Niet haar Joodse familienaam, geen Dispeker. Alleen haar eerste, Duitse voornaam, gevolgd […]
Door Reinjan Mulder Een typisch Amsterdams professoren-bureau. Even dacht ik gisteren mijn oude cilinderbureau te zien staan op de eerste verdieping van het nieuwe Holocaustmuseum. Mijn antieke bureau, waaraan de Amsterdamse professor Van ’t Hoff aan het eind van de 19de eeuw zijn grote ontdekkingen deed die hem in 1901 de Nobelprijs voor scheikunde opleverden. […]
Door Reinjan Mulder Eind september 1944, op de maandag na de slag om Arnhem, kreeg mijn opa, de 54-jarige douanebeambte Antoni Mulder, te horen dat hij niet meer welkom was op zijn werk in de Oostelijke IJhavens. De geallieerden hadden nog steeds geen bruggenhoofd kunnen vormen over de Rijn, maar de Duitsers zagen al aankomen […]
Wat bewoog de Duitse schrijfster Grete Weil (1906-1999) om na de oorlog een paar sterk autobiografische boeken te publiceren maar ‘De Weg naar de grens’ haar eerste en dikste roman, die ze tijdens haar onderduik in Amsterdam schreef, tot haar dood in de la te houden? Bij het inventariseren van haar nalatenschap ontdekte de Duitse […]
Door Reinjan Mulder Toen de Duitse schrijfster Grete Weil-Dispeker in 1999 op 93-jarige leeftijd overleed, werd in NRC Handelsblad uitvoerig uit de memoires geciteerd die ze kort voor haar dood bij een Zwitserse uitgeverij publiceerde. Weil had een stuk of zeven boeken geschreven, waarvan de meeste ook in Nederland werden vertaald, en aan het eind […]
Door Reinjan Mulder Toen literaire tijdschriften nog geschiedenis schreven… Half december 1946, vandaag 75 jaar geleden, verscheen bij uitgeverij Meulenhoff van John Meulenhoff een historisch geworden nummer van het Algemeen Cultureel Maandblad Criterium, omdat daarin zowel een zekere ‘Simon’ van het Reve debuteerde, met het – toch nog heel lange – korte verhaal ‘De ondergang […]
Door Reinjan Mulder Recensie van: Stefan Hertmans, De opgang, uitg. De Bezige Bij, 2020, Aan Armando dankt het Nederlands taalgebied het interessante begrip ‘schuldig landschap’. Prozaïsche mensen willen nog wel eens tegenspreken dat landschappen schuldig kunnen zijn, mensen zijn schuldig, volgens hen, en huizen, wegen en bomen zijn dingen, en kunnen geen schuld hebben. Maar wie […]
Door Reinjan Mulder Gisteren mailde mijn Duitse uitgever me dat Jet (Henriëtte) van Voorst Vader – Duyckinck Sander is overleden. Jet (1936) was verreweg de belangrijkste bron bij het schrijven van mijn boek Zwavelwater, over het Duitse badimperium van haar overgrootvader ir. Adriaan Stoop (1856-1935). Zelf schreef ze 25 jaar eerder het boek ‘Leven en […]