Das Zahngold Reinjan Mulder’s Nieuws- en Advertentieblad

Door Reinjan Mulder

Werkplaats van de beeldhouwster Barbara Hepworth, St. Ives

Wanneer het Stedelijk Museum volgende week na zeven jaar sluiting eindelijk weer eens heel even open gaat, voor een tijdelijke tentoonstelling, zullen er nooit meer dan 457 personen tegelijk binnen mogen zijn. Dat heeft een woordvoerster van het Museum deze week bekend gemaakt. De vrees bestaat dat er anders doden of gewonden zullen vallen, wanneer er onverkoopt ergens brand uitbreekt.
‘Die is dus nog steeds,’ was mijn eerste reactie toen ik het bericht in verschillende kranten las: een woordvoerster.
Heeft u zich ook wel eens afgevraagd wat al die tientallen personeelsleden de afgelopen zeven jaar (meer lezen…)

Op zoek naar Heine

Door Reinjan Mulder
Wie in Duitsland het woord Harzreis hoort, denkt aan Heinrich Heine. In het najaar van 1824 onderbrak de roemruchte Duitse dichter voor een paar weken zijn rechtenstudie om een wandeltocht door het romantische berglandschap van de Harz te maken, waarover hij na terugkomst het verslag Die Harzreise schreef. In Nederland zal het woord Harzreis echter voor altijd verbonden zijn met Martin van Amerongen. De voormalige hoofdredacteur van De Groene ondernam in 1974, precies honderdvijftig jaar na Heine, een zwerftocht door de Harz ‘in het voetspoor van de dichter’, om ook daarvan verslag uit te brengen. Eerst in twee afleveringen van Vrij Nederland, dat hij alleen al daarom ‘verreweg het beste weekblad in het Nederlandse taalgebied’ vond, en een jaar later in het boek De Harzreis, waarin tevens een vertaling van Heine’s tekst door zijn vrouw werd opgenomen.
Sindsdien kunnen we in Nederland niets meer over Heine lezen zonder daarbij het opgewonden stemgeluid van Van Amerongen te horen. Als iemand voor Heine’s plaatsbekleder in Nederland mag doorgaan, is hij het wel.
Toch blijkt op dat woordje ‘voetspoor’ op de omslag van zijn boek bij nader inzien wel wat af te dingen. Al was het maar omdat er niet zoveel bekend is over de route die Heine door de Harz heeft afgelegd. Erg veel sporen heeft hij in zijn – al dan niet fictieve – verslag niet uitgezet. De Harzreis gaat eerder over een aantal merkwaardige ontmoetingen onderweg en Heine’s angstdromen dan over bepaalde mooie paadjes door het struweel. Wie Heine nareist, moet fantasie hebben.
Daar komt bij dat Martin van Amerongen in zijn boek niet de indruk wekt erg van wandelen te houden. Heine had (meer lezen…)

Door Reinjan Mulder
Tijdens een helikoptervlucht boven het Rijnmondgebied zijn dit weekend twee fotografen omgekomen en is een derde fotograaf zwaar gewond geraakt. Verschrikkelijk.
Maar met alle respect voor deze omgekomen en gewonde fotografen: je vraagt je wel af wat die fotografen eigenlijk in die helikopter deden. Volgens NRC Handelsblad van maandag was de ramp-helikopter door het Rotterdamse Havenbedrijf gehuurd ‘om de Tour du Port in beeld te brengen’.
Sinds wanneer huurt een publiek overheidslichaam helikopters om sportgebeurtenissen in beeld te brengen?  Is het met de PR behoefte van onze overheid nu al zo ver gevorderd dat er op mooi zomerdagen zelfs vliegtuigen de lucht in worden gestuurd om mooie beelden van de eigen successen te laten maken?
Het Havenbedrijf mag het werk van journalisten bij sportieve festiviteiten natuurlijk niet hinderen, maar dat wil nog niet zeggen dat het dit werk als organisator van manifestaties ook moet initiëren (meer lezen…)

Beste Arnon,
Wat een grappige Yasha-column heb je in de VPRO-gids van komende week (2010/23).

Meer dan achthonderd Duitse literaire prijzen

Begin jaren negentig kreeg ik als literatuurredacteur bij NRC Handelsblad eens een stuk van een grote Nederlandse schrijver aangeboden, een dankwoord bij het aanvaarden van één van de meer dan achthonderd Duitse literaire prijzen die er zijn. De strekking van het paginagrote stuk was, als ik me goed herinner:
- wat geweldig dat ik als Nederlander ook deze prijs blijk waardig te zijn;
- wat een geweldige man was degeen naar wie de prijs is vernoemd; en
- wat geweldig nederig ben ik dat ik me toch zo vereerd voel door dit waarschijnlijk totaal onbelangrijke eerbewijs.
Ik begreep niet zo goed wat de lezer daar mee mee aan zou moeten. Ik werkte al vijftien jaar in de kunstjournalistiek en hield de Duitse pers redelijk goed bij maar van deze prijs had ik eerlijk gezegd nog nooit gehoord. Bovendien zijn dit soort prijzen meestal alleen maar bedacht om voor een prikje veel aandacht voor de initiatiefnemers te werven en was ik nogal verbouwereerd doordat het stuk door een tussenpersoon met veel aplomb werd aangeboden met het historische dreigement: ‘Ik zou het maar gauw in de krant zetten, want Michael Zeeman wil het maar al te graag in de Volkskrant hebben.’
Toevallig kwam ik die avond bij een etentje bij de Finse ambassadeur in Den Haag Michael Zeeman in het echt (meer lezen…)

Door Reinjan Mulder
(Korte inhoud van het voorafgaande. De schrijver is met zijn 87-jarige moeder in oktober 2009 naar Engeland gegaan om de studio aan zee te verkopen die zijn in 2001 overleden vader daar bezat. Dat blijkt niet eenvoudig. In mei 2010 komen ze terug.)

Piet Mulder (1919-2001): bord met verfresten

Als we het kantoor van de solicitor in Manningtree binnenkomen, ligt het bijbeltje al voor ons klaar. Mijn moeder, mijn zusje en ik zijn hier door onze eigen solicitor, die in het naburige Dovercourt kantoor houdt, naar toe gestuurd. We moeten in Manningtree zweren dat alles wat er in de dikke pakken papier staat die we bij ons hebben, waar is. ‘Het Engelse recht bepaalt dat ‘the oath’, de eed, altijd voor een andere solicitor moet worden afgelegd dan degeen die de stukken bij de rechtbank indient,’ zei onze solicitor.
Na tien minuten komt een vrouwelijke solicitor ons bij de balie ophalen. Ze pakt de afgesleten zwarte bijbel op en leidt ons via een paar smalle gangetjes en een trapje naar een onooglijk  kamertje aan de achterkant van het pand. Daar legt ze de bijbel demonstratief voor ons op tafel.
‘Als u per se iets anders wilt dan de eed afleggen, dan kan dat, geloof ik, ook,’  had onze solicitor in Dovecourt ons nog meegegeven, maar wij halen het niet in ons hoofd op deze lang verbijde dag van de eeuwenoude Britse procedures af te wijken. We zijn nu al meer dan zeven maanden bezig het Engelse atelier dat mijn vader negen jaar geleden aan mijn moeder naliet, op haar naam overgezet te krijgen, we zijn daar inmiddels al een paar duizend pond aan kwijt, en we zitten niet op (meer lezen…)

Uit het juryverslag van de Socrates Wisselbeker 2010:

Programma aankondiging in de Nacht van de Filosofie

Marli Huijer en Reinjan Mulder behandelen in hun boek Opnieuw beginnen (Nieuw Amsterdam, 2009) een thema dat iedereen aanspreekt: laten we een streep trekken door ons verleden en een sprong wagen in het onbekende! Nadenken daarover is zelfs aantrekkelijk voor mensen die er niet over peinzen om al hun schepen achter zich te verbranden, maar die liever bij de warme haard boeken blijven lezen: in hun lectuur tonen zich steeds nieuwe toverwerelden.
Opnieuw beginnen is volgens Huijer en Mulder echter nog niet zo gemakkelijk, want het oude ligt steeds op de loer, en hoe ver je ook reist, je komt jezelf in die exotische oorden altijd weer tegen, zij het soms gelukkig in een nieuwe gestalte. Er is ook iets met de tijd, die niet zomaar voortgaat van verleden naar toekomst, maar die op onverwachte momenten terugkrult naar vroeger en de avonturier doet verzinken in weemoed.
Hun betoog larderen de schrijvers met veel verwijzingen naar romans en poëzie, maar het is ook een filosofisch betoog, met beschouwingen over bijvoorbeeld tijd en identiteit, op een onnadrukkelijke manier, zonder (meer lezen…)

Door Reinjan Mulder

Nooit wilde Patricia de Martelaere (1957-2009) over haar boek ‘Het onverwachte antwoord‘ (Meulenhoff, 2004)  praten. Toen het in 2005 zowel voor de De Gouden Uil als voor de Libris- en de AKO-prijs genomineerd was, weigerde ze categorisch elk interview – met het gevolg dat ik een enkele keer op het laatste moment, met haar instemming, voor haar moest inspringen,  want de media willen toch iets. Ik geloof ook dat ze dat niet kon, praten over zichzelf of haar werk. Zodra een journalist met een bloknoot of een bandrecorder in haar nabijheid verscheen, verkrampte ze, en werd ze zich overbewust van wat er uit haar mond zou komen.

Patricia de Martelaere

Laat me daarom bij uitzondering, één jaar na haar dood, iets citeren uit de brief die ze me op 27 april 2004 over haar boek schreef, toen ze het manuscript zo goed als af had. Bij een verhuizing kwam hij uit een van haar boeken vallen. Er zijn de laatste jaren zoveel geruchten over het vermeende autobiografische karakter van Het onverwachte antwoord in omloop geweest, dat ik daar graag haar eigen visie tegenover stel. En schrijven was per slot van rekening haar vak. Dat kon ze als de beste.
‘Moeilijk te zeggen waarover het gaat,’ zo begint ze haar brief, na een paar zinnen over de staat waarin het manuscript verkeert. Maar dan volgt, na ‘Ik doe een poging’, een lange, interessante uiteenzetting. ‘Ieder hoofdstuk is geschreven (meer lezen…)

Door Reinjan Mulder

Nico Tillie: Versplintering (gemengde techniek)

Schrijfster Karin Spaink stond al eens op de kandidatenlijsten van GroenLinks voor de Tweede Kamerverkiezingen, het Europse Parlement, en de Gemeenteraad, maar net nu ze met 422 voorkeursstemmen in één keer in de Deelraad van Stadsdeel Centrum is verkozen, bedankt ze voor de eer. Waarom?

Spainks besluit om af te zien van haar zetel in de deelraad Centrum veroorzaakte nogal wat commotie. Op haar weblog viel al een paar keer het woord ‘kiezersbedrog’. In haar huis op Wittenburg legt Spaink het uit: ‘Ik was lijstduwer en heb nooit overwogen om daadwerkelijk in de raad te gaan. Wel wilde ik GroenLinks graag steunen.’ De laatste keer dat Spaink voor een politieke functie voelde, was (meer lezen…)

Door Reinjan Mulder

Emo Verkerk: 96 versies van Joseph Roth

Voor elke nieuwe uitgever komt het moment dat hij erachter komt dat sommige schrijvers niet schrijven kunnen. Ze hebben een paar boeken van een bekende auteur gelezen, en zijn o zo trots wanneer die auteur besluit naar hun eigen uitgeverij over te stappen – tot ze zijn nieuwe manuscript zien. Dan blijkt hoeveel werk die vorige uitgever moet hebben gehad om van een manuscript een boek te maken.
Er zijn ook uitgevers die zelfs die sensatie niet meemaken. Die geven een manuscript na binnenkomst ongezien door aan de drukker en komen er dan pas achter dat er nog het een en ander aan gedaan had moeten worden.
Ik weet niet of dat wel de beste uitgevers zijn.
In de Volkskrant en NRC Handelsblad is er de afgelopen maanden de nodige ophef geweest over het feit dat de nieuwe dichtbundel van de Nobelprijswinnaaar Seamus Heaney zo boordevol vertaal- en spelfouten zit. Voor (meer lezen…)