Over Reinjan Mulder

Auteursfoto (foto Maartje Geels)

Reinjan Mulder in de Passage van het Rijksmuseum (foto Maartje Geels, 2016)

  • For an English translation on Reinjan Mulder’s exhibition in the Rijksmuseum (2016), click here.
    Wie schafft er das? Für die Biographie von Reinjan Mulder auf Deutsch klicken Sie hier.
    – Für ein deutsches Interview über Mulders Schwefelwasser (München, 2020), klicken Sie hier.

‘Reinjan Mulder […] used photography to realize [his] concepts as purely as possible, uninfluenced by a conscious or unconscious selection process, taste, conventions or other “ballast”‘ – Hans Rooseboom in: ‘Modern Times – Photography in the 20th century’, Amsterdam, 2014.

Reinjan Mulder (1949) is schrijver, uitgever, jurist en beeldend kunstenaar. Zijn beeldend werk werd verworven en geëxposeerd in het Rijksmuseum, zijn literair en essayistisch werk verschijnt bij Nieuw Amsterdam en Boom, zijn fotoboeken bij nai010 en Babel & Voss. In Duitsland wordt zijn werk uitgegeven door Volkverlag, München.
Reinjan Mulder schreef behalve boeken enkele duizenden artikelen over literatuur, filosofie, kunst en recht in o.a. NRC Handelsblad, de Volkskrant, De Groene Amsterdammer en het Nederlands Juristenblad.

In october 2018 a second book on Objective Netherlands is published by nai010 Publishers. In this book also the photographs Cleo Wächter made in 2017 on all Mulder’s 1974 spots.

In zijn tijd als (adjunct)uitgever gaf Reinjan Mulder auteurs uit als Arnon Grunberg, Gabriel Garcia Marquez, Sana Valiulina, Esther Gerritsen, Oliver Sachs, Jorge Semprun en Kader Abdolah.
In 2008 begon hij zijn website ‘Das Zahngold’, een verwijzing naar de illegale handel in gouden kiezen (‘Zahngold‘) in Duitsland waarover hij in NRC Handelsblad berichtte.
In 2009 richtte hij met Daan Heerma van Voss en Daniël van der Meer Babel & Voss Uitgevers op, een uitgeverij die in augustus 2020 feestelijk werd afgesloten met het boekje ‘Verdwenen boeken’ van Thomas Heerma van Voss.

Reinjan Mulder’s journalistieke en literaire archief over de periode 1969-2021 werd in 2012 en 2021 verworven door de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, thans Allard Pierson Museum.
Sinds 1995 is Mulder lid van de Maatschappij voor Nederlandse Letterkunde (MNL) en sinds 2012 patroon van het Rijksmuseum.
In 2019 werd Reinjan Mulder opgenomen in de Schrijversgalerij van het Literatuurmuseum en in 2020 werd hij lid van de Deutsche Sebald Gesellschaft e.V. (DSG).
In 2015 werd zijn website ‘Das Zahngold’ door de Koninklijke Bibliotheek (KB) tot digitaal erfgoed verklaard.
Sinds 2019 zit hij in de Adviescommissie voor Cultuur van Stadsdeel Oost in Amsterdam.

LEVEN  

Piet Mulder, Reinjan leest, olieverf op linnen, 1973 (coll. Letterkundig Museum, Den Haag)

Piet Mulder, Reinjan leest, olieverf op linnen, 1973 (Schrijversgalerij Literatuurmuseum, Den Haag)

Reinjan P.(ieter) Mulder werd in 1949 in Geldermalsen geboren als zoon van de schilder en spoorweginspecteur Piet Mulder (1919-2001) en de Amsterdamse danspedagoge Hanna Mulder-Hulscher (1922-2013). Na het Stedelijk Gymnasium (B) in Tiel en een afgebroken studie Filosofie werd hij opgeleid tot jurist aan de Universiteit van Amsterdam, met bijvakken criminologie en auteursrecht. In 1970 debuteerde hij, 20 jaar oud, als dichter in De Gids, op uitnodiging van Ed Hoornik. Hij schreef toen al voor De Groene Amsterdammer en het Algemeen Handelsblad. In 1969 won hij de prijsvraag bij het 10-jarig bestaan van de ‘Dichtershoek’ van het Handelsblad.
In 1972 trad Reinjan Mulder toe tot de redactie van het studentenweekblad Propria Cures en de brede oriëntatie die hij daar ontwikkelde, heeft hij daarna altijd gekoesterd. Al voor zijn afstuderen, in 1973, kreeg hij op advies van de Raad voor de Kunst beeldende kunstopdrachten van het Ministerie van CRM. Zijn foto’s waren toen al in NRC Handelsblad, De Groene Amsterdammer en De Revisor verschenen en op zijn 25ste werd hij tegelijkertijd literatuurmedewerker van NRC Handelsblad en promotie-assistent bij het Criminologisch Instituut ‘Bonger’ van de Universiteit van Amsterdam. Daar promoveerde hij in 1980 op het proefschrift Misdaad en Macht, een studie naar de verhouding tussen politiek en strafrecht in de toenmalige DDR.

Reinjan Mulder's recensie van Van der Heijden's 'Advocaat van de Hanen' in CS Literair

Reinjan Mulder over Van der Heijden’s ‘Advocaat van de Hanen’ in CS Literair

Ook toen Mulder in 1983 hoofd van de sectie Justitie van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) werd en in vakbladen als het Nederlands Juristen Blad, Openbare Uitgaven en het Tijdschrift voor Criminologie ging publiceren, bleef hij nog voor NRC Handelsblad – en later ook de Volkskrant – schrijven. Hij trad toe tot het bestuur van cultureel centrum De Melkweg en de Stichting Propria Cures, tot hij in 1989 door NRC Handelsblad gevraagd werd literatuur-redacteur te worden als opvolger van mr. K.L. Poll. Al zou dit waarschijnlijk het einde betekenen van zijn wetenschappelijke loopbaan, dit  was een functie, vond hij, die hij ‘niet kon weigeren’. Acht jaar lang bepaalde hij bij NRC – mede – het literaire klimaat in Nederland, in het door hem opgezette CS Literair, totdat dit supplement werd opgeheven en vervangen door een meer algemeen boekensupplement, ‘Boeken‘ genaamd.  

image002In Mulders ogen waren het Cultureel Supplement en CS Literair (in 1991 bekroond met de Gouden Ganzeveer) kroonjuwelen van NRC Handelsblad, met medewerkers als W.F. Hermans, Rudy Kousbroek, de Van het Reve’s, Charlotte Mutsaers en Arnon Grunberg en hij zag het weghalen van de literatuur bij de kunstredactie als een verarming. Na een tussenjaar op de opinie-redactie, besloot hij zelf weer boeken te gaan maken, eerst als uitgever bij De Geus, waar hij auteurs aantrok als Sana Valiulina, Hermine de Graaf en Charles den Tex en een divers Nederlands fonds ontwikkelde met de Liberiaan Vamba Sherif, de Iraniër Kader Abdolah, de Surinaamse Henna Goudzand, de Somalische Yasmine Allas en de Nederlandse  Esther Gerritsen. Opvallend was daar ook het debuut van de jonge schrijver Marek van der Jagt (Wenen, 1969) bij De Geus, achter wie zich later Arnon Grunberg (Amsterdam, 1971) bleek te verschuilen.

Het filosofisch essay ‘Opnieuw beginnen’ dat Reinjan Mulder in 2010 samen met Marli Huijer schreef.

Na zijn vertrek bij De Geus in 2003 werkte Reinjan Mulder bij Uitgeverij J.M. Meulenhoff in Amsterdam, totdat hij met Daniel van der Meer en Daan Heerma van Voss Babel & Voss Uitgevers oprichtte. Bij Meulenhoff gaf hij onder meer boeken van Gabriel Garcia Marquez, Jorge Semprun, Mario Vargas Llosa, Patricia de Martelaere en Charlotte Mutsaers. Ook zette hij daar samen met de Volkskrant de best verkochte klassieken-reeks aller tijden op, De Leeslijst, met werk van Hella Haasse, Oek de Jong, Gerard Reve, F.B. Hotz en Frans Kellendonk.

Sinds 2008 werkte Reinjan Mulder op freelance basis voor de Raad voor de rechtspraak, De Groene Amsterdammer, Het Parool, NRC Handelsblad, Stadsdeel Oost, Teylers Museum en de uitgeverijen Boom, nai010, Lebowski, De Geus en Nieuw Amsterdam.
In juni 2016 opende in het Rijksmuseum zijn tentoonstelling Objectief Nederland, nadat Mulder twee jaar eerder in Het Stroomhuis in Neerijnen al zijn experimentele fotoserie Objectief Neerijnen geëxposeerd had, in het kader van het GLK-project Vereeuwigd Landschap.
In 2017 werd Mulders oorspronkelijke experiment Objectief Nederland met fotografe Cleo Wächter na 43 jaar opnieuw uitgevoerd, wat werd gedocumenteerd in de tweetalige nai010 uitgave Objectief Nederland – Veranderend landschap 1974-2018.

Interview over Mulders Zwavelwater in de Tegernseer Zeitung, augustus 2019

Recente projecten van Reinjan Mulder zijn de redactie van de romans De joodse messias en Onze oom van Arnon Grunberg (Lebowski), het filosofisch essay Echte boer zoekt dito vrouw van Eva-Anne le Coultre (Babel & Voss), het non-fictieboek De grootste kraak in krantenland van Herman Spinhoff en Kees Schaepman (Nieuw Amsterdam), de verzamelbundel Ik ging van hand tot hand van Arnon Grunberg/Marek van der Jagt (De Geus), Onzichtbare boeken en Verdwenen boeken van Thomas Heerma van Voss en drie bundels met verhalen van schrijvers uit Amsterdam Oost: Oost, Meer Oost en Door Oost (Babel & Voss).
In november 2009 en februari 2015 verzorgde Reinjan Mulder de rubriek ‘Kunstwerk van de dag’ op www.galeries.nl.

PUBLICATIES
In 2019, het jaar van Zwavelwater, verscheen bij uitgeverij Weideblik in Varik Reinjan Mulders voorlaatste publicatie,een monografie over zijn vader: Piet Mulder – Schilder van het Betuws landschap. Uitgeverij nai010 presenteerde datzelfde jaar op het Fotofestival Schiedam zijn tweede fotoboek Objectief Nederland – Veranderend landschap 1974-2018, dat hij met de fotografe Cleo Wächter (1993) samenstelde. Dit laatste project werd ten doop gehouden tijdens de Landschapstriënnale 2018, en was in 2020 weer in Kasteel Groenendaal in Baarn te zien.
Eerder verscheen van Reinjan Mulder de roman Coffee Company (Nieuw Amsterdam, 2011), over een hedendaagse uitgever en een aankomend schrijver die elkaar wekelijks bij de Coffee Company treffen en daar bij veel lattes en cappuccino’s praten over de liefde, over Nederlands eerste Nobelprijswinnaar J.H. van ‘t Hoff en over het moeizame uitgeefvak: ‘een hedendaags Symposeion’ en ‘een geslaagde satire op het boekenvak en de moderne tijd’ (De Leeswolf). objectief_nederland_klein
Andere boeken van Reinjan Mulder zijn Vogels van formaat (Nieuw Amsterdam, 2007, herdrukt in 2008), over de ornitholoog en vogelschilder J.J. Audubon, en Opnieuw beginnen – Metamorfosen in het bestaan (2010, herdrukt in 2011), een literair-filosofisch essay dat hij met zijn vrouw, de latere Denker des Vaderlands Marli Huijer (EUR) schreef en dat op de shortlist van de Socrates Wisselbeker belandde.
Over zijn vader, de schilder Piet Mulder, publiceerde Reinjan Mulder in 2014 bij uitgeverij De Weideblik al de tweetalige monografie De zee is saai / The sea is a bore, toegespitst op zijn Engelse werk.
Bij zijn eigen Babel & Voss verscheen in 2016 Mulders eerste fotoboek Objectief Nederland – Objective Netherlands, met alle 208 foto’s van dit experimentele project in opdracht van CRM.
In september 2020 verscheen bij Volkverlag in München Reinjan Mulders eerste vertaling, een sterk uitgebreide en geïllustreerde, Duitse editie van zijn ‘memoir’ Zwavelwater onder de titel: Schwefelwasser – Das Wunder von Bad Wiessee, Eine Zeitreise.
Een overzicht van de boeken, kranten en tijdschriften waarin Reinjan Mulder publiceerde, vindt u hier.
Van zijn artikelen zijn er nu ruim 500 op Das Zahngold te vinden, waarvan ca. 300 eerder verschenen als literatuurrecensies en interviews in NRC Handelsblad.

Poster voor de tentoonstelling ‘Objectief Nederland’ in het Rijksmuseum, 2016. Ontwerp: Irma Boom.

TENTOONSTELLINGEN
2014 Objectief Neerijnen (Vereeuwigd Landschap) – Stroomhuis, Neerijnen
2016 Objectief Nederland – Objective Netherlands – Rijksmuseum, Amsterdam
2017 Objectief Nederland – Landschaps Triënnale, Nieuw Vennep (met Cleo Wächter)
2018 Fotofestival Schiedam – Grote Kerk Schiedam (met Cleo Wächter)
2018 Objectief Neerijnen – De Pluk, Geldermalsen
2019 Objectief Nederland – Objective Netherlands, Kasteel Groenendaal, Baarn (met Cleo Wächter)
Verwacht:
2021 Objective Netherlands – The Mayflower Project, Harwich (met Cleo Wächter) UITGESTELD WEGENS CORONA

SECUNDAIRE LITERATUUR, INTERVIEWS en LINKS
Sinds 1980 verschenen er recensies van en interviews met Reinjan Mulder in onder meer: NRC Handelsblad, Trouw, VPRO-gids, De Stem, Vrij Nederland, De Gelderlander, VPRO-radio, Argus, Het Nederlandse landschap, Met het Oog op Morgen, Opium, Tegernseer Zeitung.
Een Duitstalige levensbeschrijving van de hand van dr. Ingvild Richardsen vindt u hier.
Voor een interview door Herman van der Zande in Met het oog op morgen click hier.
Voor het (Duitse) interview met Reinjan Mulder over zijn roman Zwavelwater in de Tegernseer Zeitung click hier.
Voor een beschouwing over de boeken over Objectief Nederland op Archined click hier.
Over zijn roman Coffee Company verscheen een interview in Trouw.
In een lezing voor de Nederlandse Club in Wallis ging hij in op de persoonlijke achtergronden van de roman.
Voor het juryverslag van de Socrates Wisselbeker over het genomineerde boek Opnieuw beginnen click hier.
V
oor een recensie van Vogels van Formaat in NRC Handelsblad: click hier. Voor een interview met Marli Huijer en Reinjan Mulder over hun boek Opnieuw beginnen in De Morgen click hier.
Een lang interview over Zwavelwater bij de Duitse radiozender Hörbahn hoor u hier.
Een NRC Handelsblad-reportage uit 2016 over Objectief Nederland vindt u hier.
Een interview met Cleo Wächter over haar verwerking van Reinjan Mulder’s Objectief Nederland in 2017 vindt u hier.
Een interview met Reinjan Mulder over zijn leesgeschiedenis en zijn boeken-collectie vindt u hier.
Een Engelse tekst van Reinjan Mulder over zijn fotoproject Objectief Nederland vindt u hier.
Informatie over het vervolgtraject van Objectief Nederland is te vinden op: www.objectiefnederland.nl 

In 2019 werd Reinjan Mulder met Cleo Wächter op het Ministerie van OKW ontvangen, waar ze de minister bijpraatten over hun ‘Objectief Nederland’

Over Reinjan Mulder’s beeldend werk schreef Rijksmuseum conservator dr. Hans Rooseboom in Modern Times – Photography in the 20th century:
In the early 1970s a young Dutch law student, Reinjan Mulder, embroidered on [the] principle [of Ed Ruscha]. His aim was to present a truly objective picture of the Netherlands. Instead of choosing the most characteristic locations (to create a ‘typical’ and ‘meaningfull’, though necessarily subjective impression), he decided to use a non-selective method to determine where he would set up his camera. […]’

VIDEO’S, PODCASTS EN RADIO-INTERVIEWS 
Een filmpje over de tentoonstelling in het Rijksmuseum vindt u hier.
Een tv-reportage over Reinjan Mulder’s boek ‘Vogels van Formaat’ en het Teyler’s Museum staat hier.
Een gesprek met VPRO’s Anton de Goede over de roman Coffee Company vindt u hier.
Een filmpje van Valerie Granberg over Reinjan Mulder’s project Objectief Neerijnen (2014) is hier te zien.
Een radio-interview over Objectief Nederland bij het VPRO-programma Nooit meer slapen vindt u hier.
Een radioclip van Sky Nonhoff op Deutschlandfunk Kultur over Schwefelwasser vindt u hier.

PORTRETTENGALERIJ
Reinjan Mulders portret in de portrettengalerij van het literatuurmuseum vindt u hier.

WAAR TE KOOP?
Reinjan Mulder’s boeken Zwavelwater, Opnieuw beginnen en Objectief Nederland – Veranderend Landschap 1974-2018 zijn te bestellen bij elke goede boekwinkel en bol.com. Ook zijn ze alle drie als e books te krijgen, net als zijn roman Coffee Company (2011).
Objectief Nederland / Objective Netherlands (2016) wordt verkocht in het Rijksmuseum en de Rijksmuseum webshop.
Piet Mulder – Schilder van het Betuwse landschap (2019) is onder meer te bestellen bij bol.com en bij Uitgeverij De Weideblik,.
De bundels met schrijvers uit Amsterdam Oost worden nog verkocht in de Linnaeus Boekwinkel aan de Amsterdamse Middenweg, Ekodis op de Beukenweg en Het Faire Oosten op Oostpoort.
Vogels van Formaat – Audubon in Nederland is nog te koop in de museumboekwinkels van Teylers Museum en het Allard Pierson Museum.
Het tweede fotoboek over Objectief Nederland is ook uit voorraad en on line te koop in de Rijksmuseum Boekwinkel.
De Duitse vertaling van Zwavelwater (Schwefelwasser Das Wunder von Bad Wiessee) wordt in Nederland verkocht bij Godert Walter in Groningen, bij Scheltema, Amsterdam, en de Athenaeum Boekhandel in Amsterdam.