Reinjan Mulder: Ik ben NIET Jörgen Hofmeester

Reinjan Mulder ten voeten uit

Reinjan Mulder ten voeten uit

Door Reinjan Mulder
Zes jaar geleden was ik redacteur bij het ooit zo illustere uitgevershuis J.M. Meulenhoff. Het bedrijf was inmiddels onderdeel geworden van het roemruchte PCM-concern en was mede daardoor in een vrije val terecht gekomen. Mai Spijkers, de directeur van onze boekendivisie, had daarom bedacht dat we maar het beste met het door hem geleide Prometheus/Bert Bakker konden fuseren. Iedereen die de laatste jaren bij Meulenhoff nieuw in dienst was gekomen, zou worden afgevloeid volgens het beginsel last in, first out en de leiding zou voortaan bij hemzelf berusten.
Ik was net anderhalf jaar dienst en gezien de deplorabele staat van het bedrijf hard aan een nieuwe uitdaging toe, zoals dat heette, maar toen tijdens een bijeenkomst in de ‘Gouden Kamer’ twee gewiekste heren van de Ondernemingsraad verkondigden dat ik na de komende reorganisatie nog acht jaar lang, tot mijn 65ste, doorbetaald zou worden, begon ik toch te twijfelen. Moest ik wel opstappen? Acht jaar lang kon ik zonder er iets voor te doen met mijn toenmalige salaris worden doorbetaald. Ik wist niet wat ik hoorde.
imagesVraag me niet hoe een bedrijf winst denkt te kunnen maken wanneer het vertrekkende redacteuren ongevraagd meer dan half miljoen euro meegeeft, maar bij PCM gebeurden in die dagen wel vaker gekke dingen. Onder het toeziend oog van de de over-romantische directeur Theo Bouwman kon het geld niet op. Later hoorde ik dat Ben Knapen, een andere PCM-directeur van wie later wanbeleid zou worden vastgesteld, zelfs met anderhalf miljoen euro voor zijn bewezen diensten werd bedankt.
Net in die periode sprak ik Arnon Grunberg vrij geregeld, ik herinner me een gezellige theevisite in de tuin van mijn riante woning in Oud Zuid,  en (meer…)

Reinjan Mulder begint met Daan Heerma van Voss en Daniël van der Meer uitgeverij Babel & Voss

 

Uit het digitale vakblad voor de Boekhandel Boekblad van 4 september 2010:
Het logo van Babel & Voss, ontworpen door Piet Parra

‘Iedereen die al wat langer in de uitgeefwereld werkt, wil op een gegeven moment een eigen uitgeverij,’ zegt Reinjan Mulder (…). Hij was jaren literatuur redacteur bij NRC Handelsblad en werkte als uitgever en redacteur bij De Geus en J.M. Meulenhoff: ‘Toen twee jonge mensen naar me toekwamen met het verhaal dat ze een uitgeverij wilde beginnen, dacht ik: dat is een mooie combinatie, ik doe mee. We beschikken alledrie over een groot netwerk en kennen veel auteurs, maar het mooie is dat mijn compagnons (meer…)

Babel & Voss: een nieuwe Nederlandse uitgeverij

Door een medewerker
Picture 8Op 30 september 2010 is Nederland een uitgeverij rijker: Babel & Voss Uitgevers.
Babel & Voss is een initiatief van drie Amsterdammers met een achtergrond in de literatuur en de journalistiek. Daan Heerma van Voss en Daniël van de Meer maakten afgelopen jaar voor De Groene Amsterdammer de interviewreeks ‘De Kloof’ en Reinjan Mulder was jaren literatuurredacteur van NRC Handelsblad en uitgever en redacteur bij De Geus en J.M. Meulenhoff. Daarnaast zijn de drie zelf auteur bij Balans, Nieuw Amsterdam en Atlas. De nieuwe uitgeverij is gevestigd in de Amsterdamse Pijp.
Het eerste boek van Babel & Voss is Wat we missen kunnen. Dit manifest, dat op 30 september in Studio/K wordt gepresenteerd, laat in een notendop zien voor welke richting de nieuwe uitgeverij staat. Het biedt stukken over instellingen, woorden en gebruiken die we volgens de dertig medewerkende auteurs (Jan Jaap van der Wal, Hanna Bervoets, Jonathan van het Reve e.a.) kunnen missen. De onderwerpen variëren van ‘ongelukkige dertigers’ en Het Nieuwe Gelijk tot ‘excellente studenten’ en televisiepresentator Twan Huys.
Hierbij wordt enige zelfkritiek niet uit de weg gegaan. Zo laat Kees van Kooten weten dat hijzelf in dit boek wel gemist kan worden, en keert Arnon Grunberg zich tegen het verschijnsel bloemlezingen. De drie initiatiefnemers noemen Wat we missen kunnen zelf zeker geen bloemlezing: ‘Het is een (meer…)

Het Stedelijk Museum bestaat nog!

Door Reinjan Mulder

Werkplaats van de beeldhouwster Barbara Hepworth, St. Ives

Werkplaats van de beeldhouwster Barbara Hepworth, St. Ives

Wanneer het Stedelijk Museum volgende week na zeven jaar sluiting eindelijk weer eens heel even open gaat, voor een tijdelijke tentoonstelling, zullen er nooit meer dan 457 personen tegelijk binnen mogen zijn. Dat heeft een woordvoerster van het Museum deze week bekend gemaakt. De vrees bestaat dat er anders doden of gewonden zullen vallen, wanneer er onverhoopt ergens brand uitbreekt.
‘Die is er dus nog steeds,’ was mijn eerste reactie toen ik het bericht in verschillende kranten las: een woordvoerster.
Heeft u zich ook wel eens afgevraagd wat al die tientallen personeelsleden de afgelopen zeven jaar (meer…)

Een nieuwe Harzreis – Reinjan Mulder en Marli Huijer in het voetspoor van Heinrich Heine en Martin van Amerongen

Op zoek naar Heine

Op zoek naar Heine

Door Reinjan Mulder
Wie in Duitsland het woord Harzreis hoort, denkt aan Heinrich Heine. In het najaar van 1824 had de thans roemruchte Duitse dichter voor een paar weken zijn rechtenstudie onderbroken om een lange wandeltocht door het romantische berglandschap van de Harz te maken, waarover hij na terugkomst zijn inmiddels fameuze verslag Die Harzreise schreef.
In Nederland is het woord Harzreis lang verbonden gweest met Martin van Amerongen. De voormalige hoofdredacteur van De Groene ondernam in 1974, honderdvijftig jaar na Heinrich Heine, een zwerftocht door de Harz ‘in het voetspoor van de dichter’, om ook daarvan verslag uit te brengen. Eerst in twee afleveringen van Vrij Nederland, dat hij alleen al daarom ‘verreweg het beste weekblad in het Nederlandse taalgebied’ vond, en een jaar later in het boek De Harzreis, waarin tevens een vertaling van Heine’s tekst door Van Amerongens vrouw werd opgenomen.
Sindsdien kon niemand in Nederland meer over Heinrich Heine lezen zonder daarbij het opgewonden stemgeluid van Van Amerongen te horen. Als iemand sinds zijn Harzreis voor Heine’s plaatsbekleder in Nederland mocht doorgaan, was hij het wel. Ook ik hoorde via hem voor het eerst van Heines Harzreis.
Toch blijkt op dat woordje ‘voetspoor’ op de omslag van zijn boek bij nader inzien wel wat af te dingen. Al was het maar omdat er niet zoveel bekend is over de route die Heine door de Harz heeft afgelegd. Erg veel sporen heeft hij in zijn – al dan niet fictieve – verslag niet uitgezet. De Harzreis gaat eerder over een aantal merkwaardige ontmoetingen onderweg en Heine’s angstdromen dan over bepaalde mooie paadjes door het struweel. Wie Heine nareist, moet fantasie hebben.
Daar komt bij dat Martin van Amerongen in zijn boek niet de indruk wekte erg van wandelen te houden. Heinrich Heine had (meer…)

De Tour du Port: een nieuw Irak?

Door Reinjan Mulder
Tijdens een helikoptervlucht boven het Rijnmondgebied zijn dit weekend twee fotografen omgekomen en is een derde fotograaf zwaar gewond geraakt. Verschrikkelijk.
pretpark5treptowMaar met alle respect voor deze omgekomen en gewonde fotografen: je vraagt je wel af wat die fotografen eigenlijk in die helikopter deden. Volgens NRC Handelsblad van maandag was de ramp-helikopter door het Rotterdamse Havenbedrijf gehuurd ‘om de Tour du Port in beeld te brengen’.
Sinds wanneer huurt een publiek overheidslichaam helikopters om sportgebeurtenissen in beeld te brengen?  Is het met de PR behoefte van onze overheid nu al zo ver gevorderd dat er op mooi zomerdagen zelfs vliegtuigen de lucht in worden gestuurd om mooie beelden van de eigen successen te laten maken?
Het Havenbedrijf mag het werk van journalisten bij sportieve festiviteiten natuurlijk niet hinderen, maar dat wil nog niet zeggen dat het dit werk als organisator van manifestaties ook moet initiëren (meer…)

Mail aan Yasha

Beste Arnon,
Wat een grappige Yasha-column heb je in de VPRO-gids van komende week (2010/23).

Meer dan achthonderd Duitse literaire prijzen

Meer dan achthonderd Duitse literaire prijzen

Begin jaren negentig kreeg ik als literatuurredacteur bij NRC Handelsblad eens een stuk van een grote Nederlandse schrijver aangeboden, een dankwoord bij het aanvaarden van één van de meer dan achthonderd Duitse literaire prijzen die er zijn. De strekking van het paginagrote stuk was, als ik me goed herinner:
– wat geweldig dat ik als Nederlander ook deze prijs blijk waardig te zijn;
– wat een geweldige man was degeen naar wie de prijs is vernoemd; en
– wat geweldig nederig ben ik dat ik me toch zo vereerd voel door dit waarschijnlijk totaal onbelangrijke eerbewijs.
Ik begreep niet zo goed wat de lezer daar mee mee aan zou moeten. Ik werkte al vijftien jaar in de kunstjournalistiek en hield de Duitse pers redelijk goed bij maar van deze prijs had ik eerlijk gezegd nog nooit gehoord. Bovendien zijn dit soort prijzen meestal alleen maar bedacht om voor een prikje veel aandacht voor de initiatiefnemers te werven en was ik nogal verbouwereerd doordat het stuk door een tussenpersoon met veel aplomb werd aangeboden met het historische dreigement: ‘Ik zou het maar gauw in de krant zetten, want Michael Zeeman wil het maar al te graag in de Volkskrant hebben.’
Toevallig kwam ik die avond bij een etentje bij de Finse ambassadeur in Den Haag Michael Zeeman in het echt (meer…)

The British Empire hits back (2)

Door Reinjan Mulder
(Korte inhoud van het voorafgaande. De schrijver is met zijn 87-jarige moeder in oktober 2009 naar Engeland gegaan om de studio aan zee te verkopen die zijn in 2001 overleden vader daar bezat. Dat blijkt niet eenvoudig. In mei 2010 komen ze terug.)

Piet Mulder (1919-2001): bord met verfresten

Piet Mulder (1919-2001): bord met verfresten

Als we het kantoor van de solicitor in Manningtree binnenkomen, ligt het bijbeltje al voor ons klaar. Mijn moeder, mijn zusje en ik zijn hier door onze eigen solicitor, die in het naburige Dovercourt kantoor houdt, naar toe gestuurd. We moeten in Manningtree zweren dat alles wat er in de dikke pakken papier staat die we bij ons hebben, waar is. ‘Het Engelse recht bepaalt dat ’the oath’, de eed, altijd voor een andere solicitor moet worden afgelegd dan degeen die de stukken bij de rechtbank indient,’ zei onze solicitor.
Na tien minuten komt een vrouwelijke solicitor ons bij de balie ophalen. Ze pakt de afgesleten zwarte bijbel op en leidt ons via een paar smalle gangetjes en een trapje naar een onooglijk  kamertje aan de achterkant van het pand. Daar legt ze de bijbel demonstratief voor ons op tafel.
‘Als u per se iets anders wilt dan de eed afleggen, dan kan dat, geloof ik, ook,’  had onze solicitor in Dovecourt ons nog meegegeven, maar wij halen het niet in ons hoofd op deze lang verbijde dag van de eeuwenoude Britse procedures af te wijken. We zijn nu al meer dan zeven maanden bezig het Engelse atelier dat mijn vader negen jaar geleden aan mijn moeder naliet, op haar naam overgezet te krijgen, we zijn daar inmiddels al een paar duizend pond aan kwijt, en we zitten niet op (meer…)

Moederdag op Fürstenlager

Ook in Duitsland wordt Moeder op moederdag met bloemen verwend. Een meisje plukt met haar broertje uitgebloeide paardebloemen tussen de wijngarden van Fürstenlager

Ook in Duitsland wordt Moeder op moederdag met bloemen verwend. Een meisje plukt met haar broertje uitgebloeide paardebloemen tussen de wijngaarden van het landgoed Fürstenlager

Jury Socrateswisselbeker 2010: ‘Opnieuw beginnen spreekt iedereen aan’

Uit het juryverslag van de Socrates Wisselbeker 2010:

Programma aankondiging in de Nacht van de Filofsofie

Programma aankondiging in de Nacht van de Filosofie

Marli Huijer en Reinjan Mulder behandelen in hun boek Opnieuw beginnen (Nieuw Amsterdam, 2009) een thema dat iedereen aanspreekt: laten we een streep trekken door ons verleden en een sprong wagen in het onbekende! Nadenken daarover is zelfs aantrekkelijk voor mensen die er niet over peinzen om al hun schepen achter zich te verbranden, maar die liever bij de warme haard boeken blijven lezen: in hun lectuur tonen zich steeds nieuwe toverwerelden.
Opnieuw beginnen is volgens Huijer en Mulder echter nog niet zo gemakkelijk, want het oude ligt steeds op de loer, en hoe ver je ook reist, je komt jezelf in die exotische oorden altijd weer tegen, zij het soms gelukkig in een nieuwe gestalte. Er is ook iets met de tijd, die niet zomaar voortgaat van verleden naar toekomst, maar die op onverwachte momenten terugkrult naar vroeger en de avonturier doet verzinken in weemoed.
Hun betoog larderen de schrijvers met veel verwijzingen naar romans en poëzie, maar het is ook een filosofisch betoog, met beschouwingen over bijvoorbeeld tijd en identiteit, op een onnadrukkelijke manier, zonder (meer…)