Marli Huijer (54) en Reinjan Mulder (60) bedwingen Brockenberg (1.145 m)

Door onze reisredactie 

Aussicht keine

Aussicht: keine

SCHIERKE – 30 april 2009. De hoogste berg van Noord-Duitsland, de Brocken, is deze week in recordtempo bedwongen door twee al wat oudere, Nederlandse wandelaars: Marli Huijer (54) en Reinjan Mulder (60) uit Amsterdam. Zij beklommen de 1.142 meter hoge berg tijdens een meerdaagse wandeling in het voetspoor van Heinrich Heine, die de tocht in het najaar van 1824 maakte, en ze waren al binnen vier uur boven op de licht besneeuwde top.
Anders dan in Heine’s tijd is de Brockenberg tegenwoordig ook bereikbaar per smalspoor, de Brockenbahn, maar de Nederlands wandelaars vonden dit vervoermiddel, al was het dan een stoomtractie, ‘in strijd met de historische werkelijkheid’.
‘Waarom zouden wij niet kunnen wat Heine kon?’ aldus een opgewekte Reinjan Mulder.
Net als Heinrich Heine begonnen de klimmers hun Harzreise 185 jaar na dato in het vriendelijke universiteitsstadje Göttingen, waar de jonge Heine indertijd rechten studeerde, en overnachtten ze de eerste nachten in de nog altijd schilderachtige plaatsjes Osterode en Claustahl en het voormalige DDR-stadje Goslar. Zij kregen daardoor meer inzicht in de enorme afstanden die Heinrich Heine moet hebben afgelegd, en ook in het moeizame tempo waarmee hij in zijn tijd te maken had.

Reinjan Mulder en Marli Huijer (foto Klaas Vroege)

Op de onherbergzame Brockenberg zelf overnachtten de twee Nederlandse wandelaars, anders dan Heinrich Heine, niet. Toen ze er tegen zes uur ’s avonds aankwamen, was de top, zoals vaak in deze tijd van het jaar, in dichte mist gehuld. Reinjan Mulder: ‘De temperatuur was inmiddels gedaald tot 2 graden Celsius en we hadden weinig zin in om voor 200 euro zonder enig uitzicht te dineren, te slapen en daarna ook weer zonder enig uitzicht te ontbijten. We zijn dan wel wandelaars, maar we  (meer…)

Reinjan Mulder: ‘Iedereen moet een paar keer in zijn leven een nieuw perspectief ontwikkelen’

Door Pierre Spaninks

In ons leven en in ons werk hebben wij voortdurend te maken met vernieuwing, en dat wordt eerder meer dan minder. Mensen en organisaties hebben altijd al veranderingen doorgemaakt, maar nog nooit is het zo snel gegaan als nu. Iedereen moet tegenwoordig wel een paar keer in zijn leven een nieuw perspectief ontwikkelen, stelt Reinjan Mulder vast in een gesprek met Boekcover. Pierre Spaninks interviewde hem voor deze site over het boek Opnieuw beginnen dat hij onlangs samen met de filosofe Marli Huijer schreef (Nieuw Amsterdam Uitgevers, 224 blz., € 16,95). Hieronder een kort fragment uit het interview.

Uw boek is een filosofisch onderzoek naar het verschijnsel ‘opnieuw beginnen’. Hoe kwam u op dat onderwerp?

Het werd Marli twee jaar geleden aangedragen door de redactie van Filosofie Magazine, waarvan zij vast medewerker is. Toen ik haar stuk daarna in het tijdschrift las, zag ik er meteen een boek in voor een wat breder publiek, waaraan ik graag zou willen meeschrijven. Wat ons er vooral aan interesseerde, was dat het begrip ‘opnieuw beginnen’ direct met de begrippen ‘tijd’ en ‘identiteit’ te maken heeft, wat (meer…)

Geen Arnon Grunberg – Reinjan Mulder naar Libris-diner

Door onze kunstredactie

Anders dan de schrijver Arnon Grunberg, die heeft laten weten literaire prijsuitreikingen in Nederland te mijden, heeft zijn redacteur Reinjan Mulder besloten op 11 mei a.s. wél naar de uitreiking van de Libris Literatuurprijs in het Amstel Hotel te gaan. Eén van de grote kanshebbers voor de prijs is Grunberg’s roman Onze oom, die afgelopen najaar bij Uitgeverij Lebowski van Oscar van Gelderen (ex-Vassallucci) verscheen.

‘Toen het vorige door mij geredigeerde boek voor de Libris Literatuurprijs genomineerd was, Didar & Farouk van Sana Valiulina, zaten er aan tafel voornamelijk mensen die helemaal niets met het boek te maken hadden gehad. Dat kan toch nooit bedoeling van een prijsuitreiking zijn,’ aldus Mulder. ‘En dat was niet de eerste keer dat er iets mis ging. Bij de nominaties van zijn Gstaad 95-98 moest Arnon Grunberg zelfs persoonlijk ingrijpen om ervoor te zorgen dat ik als zijn redacteur aan tafel kon meeëten. Ik ging toen noodgedwongen als “de nieuwe partner van Arnon” mee. Maar hoeveel schrijvers willen mij nu meteen ook als nieuwe partner hebben? Alsof het redacteurschap van bellettrie geen serieus vak meer is… Wat dat betreft kan iedereen een voorbeeld nemen aan Lebowski, dat netjes een uitnodiging aan mij doorstuurde.’

Free-lance redacteur Mulder, van wie recent de samen met Marli Huijer geschreven essaybundel Opnieuw Beginnen verscheen, wijst erop dat Arnon Grunberg als zijn eigen vertegenwoordiger dit keer waarschijnlijk een hoge beroepsmilitair naar de prijsuitreiking stuurt: ‘In wezen is de moderne freelance-redacteur natuurlijk ook een hoge beroepsmilitair. Wij zijn de majoors van de hedendaagse uitgeverij. De afgelopen jaren zijn wij freelancers  binnen de uitgeverswereld uitgegroeid tot de all-round professionals die tijdelijk worden ingehuurd als zich ergens weer eens  levensgevaarlijke situaties voordoen. Brandhaarden, sluipschutters, bermbommen, burgerlijk verzet. Wij mengen ons dan met helm en scherfvest in het strijdgewoel, om met al onze professionaliteit de strijdende partijen vreedzaam maar toch humanitair uit elkaar te houden.’

In een commentaar zegt Mulder te vrezen dat het hele zogeheten literaire prijzencircus de komende jaren vermoedelijk in toenemende mate door beroeps-eters zal worden overgenomen: ‘De laatste jaren zag je al hoe iemand als Martin Ros tot een van de belangrijkste tv-gasten kon uitgroeien. Heeft die man ooit een grote roman geschreven? Heeft hij ooit een voor een prijs genomineerd boek geredigeerd? Verder zitten er altijd opvallend veel directeuren bij de AKO- en de Libris-diners aan tafel, van wie de meesten werkelijk geen snars (meer…)

‘Weemoedigheid’ slaat wereldwijd toe

Van: Reinjan Mulder
Aan: Hofland, Henk
Onderwerp: weemoedigheid

Amsterdam, 14 april 2009

Beste Henk,

Ik las net je vitale stuk over je nieuwe omgeving, in het nieuwe supplement van NRC Handelsblad. Daarbij trof me het citaat dat je geeft van Willem Elsschot, over de weemoedigheid die het ons zo moeilijk maakt iets nieuws te beginnen.
Het toeval wil dat ik een week geleden samen met de filosofe Marli Huijer een stevig boek publiceerde over ‘Opnieuw Beginnen‘, waar achterop juist Elsschots ‘weemoedigheid, die des avonds komt’ wordt aangehaald als grootste hindernis bij een nieuw begin.
Omdat je nu ver weg bent, moet dit zuiver toeval zijn. Maar wij waren net iets eerder!

Met hartelijke groet,
Reinjan 
  

Willem Elsschot

Willem Elsschot

 

 

Van: Henk Hofland
Aan: Mulder, Reinjan
Onderwerp: weemoedigheid

New York, 14 april 2009

Beste Reinjan,

Goed iets van je te horen. Dat om te beginnen.
Op het ogenblik ligt er plusminus 5000 kilometer oceaan tussen ons. Maar ik ken mijn klassieken. Zo’n regel verschijnt gewoon bij het schrijven in de permanente dageraad van je hersenen.
Hoef je zelf niets aan te doen. Je kent het.

Hartelijke groet,

Henk

Mr. Els Swaab: opdat wij niet vergeten

Door Reinjan Mulder

Na zich jarenlang te hebben ingespannen om de verschrikkelijke gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog niet in de vergetelheid te laten wegzakken, zo lees ik in de krant, treedt mr. Els Swaab terug als voorzitter van het Nationaal 4 en 5 mei comité.
Het bericht roept gemengde gevoelens bij me op.
Mr. Els Swaab bij het 4 en 5 mei comité? Was dat niet de vrouw die jarenlang aan het hoofd had gestaan van PCM, het media-concern waarvoor ik een paar onzalige jaren had gewerkt? Mr. Els Swaab: ‘een van de machtigste vrouwen in de Nederlandse cultuur’, zo niet de allermachtigste?
‘Anne Frank’, ‘4 en 5 mei’, ‘bezetter’, ‘opdat wij niet vergeten’. Wat moest dat wrang hebben geklonken uit mr. Els Swaab haar mond.
Beetje bij beetje schiet me te binnen hoe ik op een dag op mijn werk was gekomen, uitgeverij J.M. Meulenhoff, waar mr. Els Swaab uiteindelijk de hoogste baas was, om te ontdekken dat onder haar verantwoordelijkheid übernacht al mijn mails van de afgelopen jaren waren verdwenen. Elke dag had ik de mailtjes die ik ontving en verstuurde keurig in outlook-mapjes opgeborgen die netjes de naam van de correspondenten droegen, maar plotseling waren al die mapjes

(meer…)

Beatrijs Ritsema: ‘Ik opnieuw beginnen? Ik moet er niet aan denken!’

Tekst uitgesproken door Beatrijs Ritsema bij de presentatie van het boek ‘Opnieuw Beginnen’ van Reinjan Mulder en Marli Huijer ten huize van Nieuw Amsterdam Uitgevers.

Beatrijs Ritsema

Beatrijs Ritsema

Ik was eerlijk gezegd nogal verbaasd, toen ik door Marli en Reinjan werd gevraagd om hun boek ‘Opnieuw beginnen’ ten doop te houden. Ik ken Marli, behalve van haar stukken, alleen oppervlakkig van borrels en recepties, maar Reinjan en ik kennen elkaar toch al minstens 25 jaar. Wij zijn allebei redacteur van Propria Cures geweest, het studentenblaadje dat toen, nog steeds wel, als springplank diende voor een carrière die iets met schrijven te maken had. En hoewel we niet tot elkaars intimi behoren, zal hij mij toch wel zo goed kennen dat hij weet dat ik niet iemand ben die voortdurend nieuwe wegen inslaat en enthousiast de bakens verzet. Ik heb een argwanende instelling, ik ben een scepticus, ik ben een conservatief. En zoals heel veel PC-redacteuren, een criticus, iemand die kritiek heeft op wat ie om zich heen ziet.

Ik doe al mijn  hele leven hetzelfde. Opnieuw beginnen? Ik moet er niet aan denken! (meer…)

Geen vrouwenman (2)

Door Reinjan Mulder
UPDATE ‘Ik ben geen vrouwenman. Je hebt mannen die geen vreemde vrouw hun treincoupé kunnen zien binnenstappen zonder meteen een of ander onbenullig lulpraatje met ze te beginnen. Zo ben ik niet. Ik knik ze in een dergelijk geval hoogstens even afstandelijk toe, er zijn nu eenmaal omgangsvormen, je deelt toch een stukje lucht met zijn tweeën, om daarna weer zo snel mogelijk terug te duiken in het boek dat ik lees. Waar kun je beter lezen dan in de trein, zonder telefoon en zonder mensen die op de meest ongelegen momenten bij je aanbellen om je het evangelie of de oprichting van een kinderboerderij voor kansarme gezinnen komen verkondigen? Als je al even ophoudt, met lezen, dan is dat slechts voor een melancholieke blik op het afwisselende landschap dat buiten aan je oog voorbij trekt, terwijl je het gelezene nog even goed tot je door laat dringen. Het treinreizen, zo denk ik er tenminste over, is misschien wel een van de weinige gelegenheden in ons leven, ik bedoel ons leven voor de dood, om zoiets moois als ‘gelijktijdigheid’ te ervaren, of om dit wonderlijke begrip in ieder geval zo dicht mogelijk te benaderen. Wanneer anders zie je in één oogopslag, zonder er iets extra’s voor te hoeven doen, geoogste maisakkers er verlaten bij liggen, een boerse man met een schoffel zijn spoortuintje wieden, een vrouw met krullend haar met een wasmand in haar mollige armen de was ophangen, drie kinderen fietsend op iets te grote fietsen van school naar huis gaan, terwijl je op praktisch hetzelfde moment ziet hoe in een naburig weiland een kwieke stier, aangestaard door een paar geslachtsloze pinken, energiek een koe bestijgt en, even scherp stellen, een vliegje zich aan de buitenkant van het raam probeert staande te houden in de constant voortrazende – althans zo ervaart dat vliegje dat – luchtstroom? Zo moet, bij benadering, de God van het Christendom zich hebben gevoeld als hij vanuit de hemel op de aarde neerkeek, om te zien dat alles goed was. Ingrijpen bij naderende rampen is onmogelijk, en laten merken dat je alles ziet kan ook niet goed, maar het waarnemen van zoveel zo verschillende scenes op praktisch hetzelfde moment doet een grote tevredenheid en berusting over je neerdalen.
Het verschil, het verschil tussen die ene keer en de andere keren dat ik in de trein zat, met andere vrouwen die mijn coupe waren binnengekomen, zat hem er hoogstens in dat we nu zo ontzettend lang en zo ontzettend ongestoord samen in die verder lege eerste klas coupé zaten. Eve en ik.
Maar dat ze Eve heette, naar de allereerste vrouw op aarde, wist ik toen nog niet. Ze was ingestapt in Brussel, zonder dat het echt tot me was doorgedrongen, ik zat in Le voyeur absolu te bladeren, een boek met teksten en foto’s van de Franse-Sloveense fotograaf Evcen Bavcar, maar daarna maakt de trein naar Parijs, zoals de ervaren reiziger weet, geen enkele stop meer tot het Gare du Nord. En al rijdt hij meer dan 200 kilometer per uur, daar heeft hij toch nog anderhalf uur voor nodig. Anderhalf uur waarin er in de coupé niets anders gebeurt dan dat ik af en toe een bladzijde van Bavcar’s Le Voyeur absolu omsla.

En Eve? Het staat me bij dat zij een of ander tijdschrift las, maar dat zou pure fantasie kunnen zijn, een constructie achteraf, want ik lette niet op haar. Ik ben geen vrouwenman, ik ga niet zitten lonken naar vreemde vrouwen die toevallig, omdat er nog een plaatsje vrij is, bij mij in de coupe komen zitten. Ik zat aan de andere kant van de coupe, de kant van het raam en reed vooruit, mijn favoriete positie wanneer ik op reis ben, en ik keek af en toe alleen even dromerig en melancholiek op naar het voorbijschietend landschap, de mijnstreek rondom Mons (Bergen), en later de uitgestrekte korenvelden in het noorden van Frankrijk. Rechts, en soms ook even, langs Eve’s profiel, naar links.
Hier werd in de oorlog een hevige strijd geleverd tegen het naar het zuiden oprukkende Duitse leger, zei mijn vader altijd op deze hoogte als we in het voorjaar met de trein naar onze camping in Zuid-Frankrijk reden. Met taxi’s werden de soldaten op het laatste nippertje naar het front vervoerd, omdat niemand erop had gerekend dat de Duitsers zouden binnenvallen. Voor mijn vader was heel Europa nog altijd een groot voormalig slagveld.
Maar als ik mijn ogen net iets anders scherp had gesteld, of eigenlijk hoefde ik ze alleen maar een beetje te ontspannen, dan had ik door dat vredige oorlogslandschap heen in een weerspiegeling in de treinruit Eve in haar geïllustreerde tijdschrift kunnen zien bladeren. Al wist ik ook toen nog niet dat ze Eve heette, het kortste en mooiste palindroom dat ik kende. Als je het tenminste zonder hoofdletter schreef, met die puntige, naar beneden wijzende v, midden tussen twee goed gevulde bolle e’s.
Eve, eve, eve of destruction.
Eve Calingaert.
Ik ben geen vrouwenman. Tussen een korte beleefdheidsknik tegen een vreemde vrouw die aan de andere kant van de coupé plaats neemt, en een kennismaking, lag voor mij ook in die tijd een ravijn van kilte en fatsoen. Al was het zeker wel wat rustiger aan mijn ogen geweest, als ik me bij 220 kilometer per uur af en toe even wat langer op iets stilstaands had kunnen concentreren, iets dat af en toe hooguit met een elegante hand een bladzijde van haar geïllustreerde tijdschrift moet hebben omgeslagen. Vogue – Bambini, de Italiaanse editie van het internationale modetijdschrift dat van voor tot achter vol stond met leuk aangeklede kindertjes op schommels of in vooroorlogse kermisatracties. Zou ze kinderen  hebben? Of was het slechts porno voor een vrijgezelle vrouw die nog altijd niet de hoop heeft opgegeven om een man te vinden met wie ze wat graag zulke schattige kleine hommeltjes zou willen grootbrengen? Ze was zelf gekleed als een dame, zoveel had ik wel gezien in dat uur dat ze schuin tegenover me zat, of liever zoals mijn moeder vroeger dacht dat een dame er uit hoorde te zien. Een cremekleurig vestje, een vlotte ceintuur, en een vrij strakke rok van een lichte onbestemde kleur.
God, een rok! Wat was het lang geleden dat ik een vrouw in een rok had gezien. In mijn omgeving liepen vrouwen alleen nog maar in broeken, en als ze bij uitzondering al eens iets vrouwelijkers droegen, dan was het hooguit een jurk, bij feestelijke gelegenheden, maar ook daar begin de broek eerder regel dan uitzondering te worden. Je kon wel zien dat België en Nederland nog altijd twee totaal gescheiden continenten waren. Ze spraken daar dan wel misschien in meerderheid dezelfde taal als wij, nu ja, we konden elkaar dan misschien in hoofdlijnen vrij goed verstaan, maar over kleding dachten ze duidelijk heel anders dan wij. Als wij al over kleding dachten, want de meesten vrouwen in mijn omgeving, leken in de loop van de dag, wanneer we samen over onze projecten spraken, met heel andere dingen bezig dan met de vormgeving van hun uiterlijk.
In ieder geval reisden we allebei eerste klas, wat ons toch nog een beetje verbond. 90% van de passagiers op een doordeweekse dag naar Parijs reist in de tweede klas, en wanneer twee mensen dan allebei in de eerste zitten, ontstaat al gauw het gevoel dat je vanuit een bepaald abstractieniveau tot het zelfde slag behoort. Een bondgenootschap. Je verstaat elkaar misschien niet, je hebt een totaal verschillende jeugd achter je, maar je bent allebei een professional, of anders behoorlijk bemiddeld, of je hecht zozeer aan de rust van een met rood pluche gedempte treincoupé zonder eindeloos bellende kletsende medereizigers dat je daar graag een paar tientjes meer voor over hebt.’
‘Had je toen al mensen die uren lang konden zitten bellen in de trein?’

Fragment, later verwerkt in de roman Coffee Company. 

‘Bij de binder’ – op zoek naar een Gids

Door Reinjan Mulder

Kent u het literaire tijdschrift De Gids? Een tijdje geleden las ik daarin een buitengewoon interessant stukje. Omdat ik er naar verwijzen wilde in een boek over opnieuw beginnen dat binnenkort verschijnt, probeerde ik het deze week terug te vinden. Het was niet zo lang, ik kende het nog bijna uit mijn hoofd, maar ik wist de exacte titel niet meer, noch de paginanummers.

En dat moet, voor een verwijzing in een boek.

Maar een Gids van anderhalf jaar geleden terugvinden is in Amsterdam niet meer zo eenvoudig. Via Google Earth weet ik hoe de andere kant van de aarde eruit ziet, via internet kan ik miljoenen boek- en tijdschrifttitels uit honderden verre landen achterhalen, maar een interessant stukje in een gerenommeerd Nederlands literair tijdschrift vinden van 18 maanden geleden is andere koek. De Gids is maar summier op internet aanwezig, zowel het stuk dat ik zocht, als de titel ervan ontbreken daar.

Gelukkig woon ik in een stad waar zeer onlangs een gigantisch, uitermate kostbaar en innovatief centrum is geopend voor alle denkbare soorten informatie, zowel digitaal als niet niet-digitaal: de Oba. Dus snel naar de Oba gefietst, op zoek naar dat ene, inmiddels vervloekte, stukje (meer…)

Manuscript ‘Opnieuw Beginnen’ ingeleverd

AMSTERDAM, 15 februari – Afgelopen vrijdag hebben Marli Huijer en Reinjan Mulder bij uitgeverij Nieuw Amsterdam hun manuscript ingeleverd van het boek Opnieuw Beginnen. Het ligt in de bedoeling dat het boek vanaf de Maand van de Filosofie in de winkel te ligt.

Opnieuw beginnen gaat over alles waar je niet aan denkt wanneer je erover denkt opnieuw te beginnen. Hoe ga je na een nieuwe start om met het verleden? Kun je dat vergeten? En hoe radicaal moet een nieuw begin zijn? Moet je echt een ander worden wanneer je een nieuwe start wilt, of kun je met een nieuwe bril, een paar nieuwe bretels volstaan?

Het 224 bladzijden tellende boek laat onder meer zien waar het ideaal van een ‘schone lei’ vandaan komt, en hoe opnieuw beginnen al eeuwen een thema is dat mensen heeft geïnspireerd zichzelf te vernieuwen. Door het betoog heen wordt een groot aantal romans en biografieën beschreven waarin een frappant zelf gekozen keerpunt voorkomt.

Marli Huijer is hoogleraar Filosofie aan de Erasmus Universiteit. Zij promoveerde op het late werk van Michel Foucault en was eerder hoogleraar Gender en Biomedische wetenschappen aan de Universiteit van Maastricht. Reinjan Mulder werkte eerder als criminoloog, literatuurcriticus en uitgever. Hij is momenteel part-time verbonden aan de Raad voor de Rechtspraak in Den Haag.

Duitse studie: Etruskisch Zahngold ouder

Door Reinjan Mulder

Amsterdam, 27 januari – Anders dan in onze editie van vorige week werd gemeld is de Birmese stam die de bijnaam ‘Goudtandjes’ kreeg, niet de eerste stam geweest die de gouden inlay gebruikte. Uit het boek Das Zahngold der Etrusker van Dierk Raabe (Wiley-VCH Verlag, Weinheim) blijkt dat ook de Etrusken al gouden vullingen kenden.

De Etrusken leefden van de negende tot de zesde eeuw voor Christus in Etrurië, het huidige Toscane en zij waren beroemd om hun handigheid in het metaalbewerken. Met hun gouden kiezen verslaan zij de Birmezen met maar liefst anderhalf millennium.