Posts Tagged ‘Tweede Wereldoorlog’

‘Het lied en de waarheid’ – Met Helga Ruebsamen (1934-2016) op zoek naar het Berlijn van haar vader

Door Reinjan Mulder ‘Het Berlijn waarmee ik ben grootgebracht, was een centrum van de wereld, een centrum van weldenkendheid. Dat is daarna allemaal vermorzeld, en het is nooit meer goed gekomen.’ De gisteren overleden Helga Ruebsamen zal ik altijd blijven herinneren als de vrouw met wie ik in 1993 door Berlijn dwaalde, de stad waar […]

Terug naar Pforzheim – op zoek naar de Amsterdamse diamantslijper Albert Canté

Door Reinjan Mulder Pforzheim, ik kon me niet herinneren de naam ooit eerder te hebben gehoord, tot mijn moeder overleed en ik in haar trouwboekje ‘Pforzheim – Dld’ tegenkwam als de plaats waar haar grootvader van moederszijde geboren zou zijn. Ik had die grootvader, Albert Canté, nooit gekend. Hij werd in 1875 in Duitsland geboren, […]

Tessa de Loo over het onverteerbare succes van ‘De Tweeling’

Door Reinjan Mulder UPDATE – Welke rol kan literatuur spelen bij het verbeteren van de betrekkingen tussen twee landen? Over die vraag, en met name over de lange tijd nogal troebele betrekkingen tussen Nederland en Duitsland, organiseerde het Amsterdamse Goethe-Institut in 1994 het debat ‘Buren door Boeken’. Opvallende afwezige bij dat debat – en ook […]

Gevangen in vier, vijf straten – Bij de dood van Rogi Wieg

Door Reinjan Mulder Zijn Hongaarse grootvader werd in 1944 door de Duitsers gedeporteerd, zijn ouders vluchtten in 1956 uit Hongarije naar Amsterdam en zelf sprak de vorige week overleden schrijver Rogi Wieg tot zijn vijfde alleen maar Hongaars. ‘Het was alsof ik met een tijdmachine uit de periode voor de Tweede Wereldoorlog naar hier was […]

Een leven lang schrijven tegen leugenaars, gekken en malloten – 20 jaar na de dood van W.F. Hermans

Door Reinjan Mulder Twintig jaar geleden, op 27 april 1995, overleed in een ziekenhuis in Utrecht de schrijver Willem Frederik Hermans. Ik heb Hermans nooit goed gekend, en dan nog voornamelijk als schrijver, uit zijn boeken. Zijn belangrijkste werken had hij toen ik voor het eerst van hem hoorde, ook al geschreven. Dat maakte dat ik nooit de verrassing heb mogen […]

‘De Duitse identiteit is geen jas die je even kunt uittrekken’ – Bij de 88ste verjaardag van Martin Walser

Door Reinjan Mulder Zou er ooit een einde zijn gekomen aan de oorlog van de Duitse ambtenaar Fink? In de zomer van 1997 berichtte de Süddeutsche Zeitung dat de ambtenaar die model had gestaan voor de hoofdpersoon van Martin Walser’s roman Finks Krieg opnieuw een klap aan zijn superieuren had toebracht. De toen 69 jarige […]

Geaarde kunst? Bij een zelfportret van de Tielse schilder Johan Ponsioen (1900-1969)

Door Reinjan Mulder Met een lichte schok herkende ik het portret. Op de omslag van het deze week verschenen boek Geaarde kunst, een catalogus bij de gelijknamige tentoonstelling in het Arnhems Museum, was een van de bekendste en ook mooiste zelfportretten van de Tielse schilder Johan Ponsioen afgebeeld. Een enigszins magisch-realistisch doek uit 1940, dat […]

Rapport voor de Gemeente Geldermalsen bevestigt: Betuwse schilder Jan van Anrooy miste ‘elk moreel besef’

Door Reinjan Mulder Geldermalsen blijft om aandacht vragen. Je kunt een andere naam nemen, een ander beroep, je kunt verhuizen en van geslacht veranderen, je kunt een tweede of derde keer trouwen, je kunt een andere nationaliteit aannemen, en ook een ander kapsel of een andere bril, maar hoe, om met Marek van der Jagt […]

Het beste debuut van 1978: Jona Oberski’s ‘Kinderjaren’ – Reis door mijn boekenkast (71)

Door Reinjan Mulder UPDATE – Heel wat boeken heb ik enthousiast voor de krant gerecenseerd, die later weer totaal vergeten zijn, zoals ik later, als uitgever, ook genoeg prachtige titels heb uitgebracht die geen kassucces werden. Ja ik heb zelfs aardig wat boeken gelezen die ik maar besloot niet uit te geven, ja, die niemand […]

Nogmaals de zaak Jan van Anrooy: een overtuigde NSB’er en nationaal-socialistische kunstbons – maar wat nog meer?

Door Reinjan Mulder UPDATE – In 1942 hield het plaatsvervangend hoofd van het Beeldende Kunstgilde van de Kultuurkamer, de schilder Jan van Anrooy (1901-1988), een toespraak bij de opening van het Nederlands Kunsthuis aan het Rokin in Amsterdam. Van Anrooy was daar directeur geworden. ‘Richting gevend voor den nieuwen tijd,’ zo kondigde hij aan, ‘zal […]