Posts Tagged ‘Tweede Wereldoorlog’

‘Opgeruimd staat netjes’ – Bij de dood van de schilder, schrijver en dichter Armando (1929-2018)

Door Reinjan Mulder Wat betekent de uitdrukking ‘Opgeruimd staat netjes’? Is daar een Duitse uitdrukking voor? En wat bedoelde de gisteren overleden Armando toen hij dit zinnetje liet volgen op zijn mededeling dat alle SS’ers die hij voor zijn boek De SS’ers (1967) had geïnterviewd, nu dood en begraven zijn? In het college Kulturelle Beziehungen Deutschland Niederlande aan de […]

70 miljoen sigaren! – recensie van Hella en Sandra Rottenberg’s ‘De sigarenfabriek van Isay Rottenberg’

Door Reinjan Mulder De opkomst en de ontwikkeling van het Derde Rijk in Duitsland blijven verbazen. In een fascinerend boek over hun grootvader Isay Rottenberg (1889-1971) gaan de journalisten Hella en Sandra Rottenberg, twee nichtjes, op zoek naar een sigarenfabriek die hij in de jaren dertig gehad zou hebben in het Oostduitse stadje Döbeln, bij […]

Baden-Baden herdenkt Gerhard Durlacher (1928-1996)

Door Reinjan Mulder Het Duitse stadje Baden-Baden staat aan de vooravond van een grote literaire actie rond het boek Drenkeling – Kinderjaren in het Derde Rijk van de Nederlandse schrijver en socioloog G.L. (Gerhard) Durlacher. In dit boek, dat in 1987 bij J.M. Meulenhoff verscheen en dat verschillende keren werd herdrukt, beschrijft Durlacher (1928-1996) zijn […]

De oorlogsdagboeken van Hanny Michaelis (2): ‘Alle Duitsers mogen dood’

Recensie van: Hanny Michaelis, De wereld waar ik buiten sta. Oorlogsdagboek 1942-1945. Bez. Nop Maas. Uitg. Van Oorschot. 1060 blz. Door Reinjan Mulder Halverwege De wereld waar ik buiten sta, het tweede deel van Hanny Michaelis’ oorlogsdagboek, is het even schrikken. Het is zaterdag 17 april 1943. De (joodse) Hanny Michaelis (1922-2007) is nog net op […]

Bij de dood van de etser en oorlogsvrijwilliger Jan Montyn (1924-2015) – Weer was de oorlog in mijn leven

Door Reinjan Mulder UPDATE – Anderhalf jaar geleden overleed, vrijwel onopgemerkt, de etser Jan Montyn. Behalve als een fijnzinnig, verstild graficus was Montyn vooral bekend geworden als hoofdpersoon van de gelijknamige ‘documentaire roman’ Montyn, van de schrijver Dirk Ayelt Kooiman. Dat bijzondere boek beleefde herdruk op herdruk en had ook in andere landen veel succes. Ik […]

Vouziers 1917: de Franse Ardennen door de Duitsers bezet – Honderd jaar na de grafiekmap van Richard Birnstengel

Door Reinjan Mulder Voor kunstverzamelaars is het leven sinds Internet een stuk gemakkelijker geworden. Jaren lang had ik een onopvallende map met litho’s in mijn kast, waarnaar ik nooit zo goed gekeken had en waar ik al die tijd geen weg mee wist. Maar nu zijn ze dankzij Google opeens tot leven gekomen. ‘Vouziers’ stond […]

Oorlogsdagboeken van Hanny Michaelis – Een overvloed aan zelfkennis

Door Reinjan Mulder Hanny Michaelis (1922-2007) heb ik bij mijn weten één keer ontmoet – wat weinig is want ze speelde bijna een halve eeuw een rol in de hoofdstedelijke literaire wereld. Niet alleen was ze jaren lang getrouwd met Gerard Reve, ze maakte ook zelf naam, als dichteres, en werkte tot haar pensioen op […]

‘Het lied en de waarheid’ – Met Helga Ruebsamen (1934-2016) op zoek naar het Berlijn van haar vader

Door Reinjan Mulder ‘Het Berlijn waarmee ik ben grootgebracht, was een centrum van de wereld, een centrum van weldenkendheid. Dat is daarna allemaal vermorzeld, en het is nooit meer goed gekomen.’ De gisteren overleden Helga Ruebsamen zal ik altijd blijven herinneren als de vrouw met wie ik in 1993 door Berlijn dwaalde, de stad waar […]

Terug naar Pforzheim – op zoek naar de Amsterdamse diamantslijper Albert Canté

Door Reinjan Mulder Pforzheim, ik kon me niet herinneren de naam ooit eerder te hebben gehoord, tot mijn moeder overleed en ik in haar trouwboekje ‘Pforzheim – Dld’ tegenkwam als de plaats waar haar grootvader van moederszijde geboren zou zijn. Ik had die grootvader, Albert Canté, nooit gekend. Hij werd in 1875 in Duitsland geboren, […]

Tessa de Loo over het onverteerbare succes van ‘De Tweeling’

Door Reinjan Mulder UPDATE – Welke rol kan literatuur spelen bij het verbeteren van de betrekkingen tussen twee landen? Over die vraag, en met name over de lange tijd nogal troebele betrekkingen tussen Nederland en Duitsland, organiseerde het Amsterdamse Goethe-Institut in 1994 het debat ‘Buren door Boeken’. Opvallende afwezige bij dat debat – en ook […]